Wspólnota mieszkaniowa i spółdzielnia z fotowoltaiką – dlaczego warto zainwestować w instalację i jak to finansować?

Korzyści z instalacji fotowoltaiki we wspólnocie mieszkaniowej i spółdzielni

Wspólnotę mieszkaniową tworzą właściciele lokali w danej nieruchomości lub kilku nieruchomościach, zwykle na terenie jednego osiedla. Szacuje się, że w Polsce może być nawet około 5 mln wspólnot mieszkaniowych. Natomiast spółdzielnia to organizacja, której celem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych jej członków i ich rodzin. W świetle prawa nie są to takie same podmioty. Różnią się między innymi zasadami powstawania i działania.

Czy fotowoltaika we wspólnocie mieszkaniowej lub spółdzielni to dobry pomysł? Czy taka inwestycja pozwoli zredukować comiesięczne rachunki za prąd? Zdecydowanie tak! Energia elektryczna wiąże się dla wspólnoty, spółdzielni, jak i mieszkańców poszczególnych nieruchomości z dużymi kosztami, a ceny prądu w ostatnich latach systematycznie rosły. Z tego powodu fotowoltaika dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni może być bardzo dobrym wyborem.

Przygotowaliśmy pakiet Energia 360, który umożliwia osiągnięcie niezależności energetycznej. Projektujemy odpowiednią w danym przypadku instalację fotowoltaiczną. Jeśli nie da się wykorzystać wyprodukowanego prądu, proponujemy odkup nadwyżki energii z fotowoltaiki. Gdyby stało się przeciwnie, było go zbyt mało, zapewniamy prąd klientowi zgodnie z wybraną formułą cenową. Okres zwrotu wynosi nawet 4 lata. Gwarantowany termin montażu to do 30 dni od dnia zawarcia umowy.

Fotowoltaika dla wspólnoty mieszkaniowej może być inwestycją, która przyniesie znaczne oszczędności. To samo tyczy się spółdzielni. Naturalnie pojawia się pytanie, czy w polskich warunkach klimatycznych taka instalacja w ogóle się opłaca - odpowiadamy na nie szerzej w artykule Fotowoltaika a nasłonecznienie w Polsce - czy to się w ogóle opłaca? Jednak stworzenie instalacji PV o odpowiedniej dla wspólnoty czy spółdzielni mocy wiąże się ze sporymi kosztami. Jak można sfinansować taki zakup?

Finansowanie instalacji paneli fotowoltaicznych - jak to wyglądało w 2023 roku?

Klienci indywidualni mogli skorzystać z dofinansowania inwestycji w instalację, a także z ulgi podatkowej. Czy panele fotowoltaiczne dla wspólnot mieszkaniowych dawały podobne możliwości? W tym przypadku również można było liczyć na atrakcyjne warunki. Od 1 lutego 2023 roku wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie mogły składać wnioski do Banku Gospodarstwa Krajowego o granty na OZE, czyli dofinansowanie fotowoltaiki nawet na 50% wartości inwestycji. Dostępne były wtedy dopłaty do instalacji realizowanych na domach wielorodzinnych zarządzanych przez spółdzielnie czy wspólnoty mieszkaniowe. Dofinansowanie rzędu 50% sprawiało, że czas, w którym zwracała się inwestycja w panele fotowoltaiczne, skracał się nawet o połowę.

Dzięki tym zmianom zwiększyło się zainteresowanie montażem fotowoltaiki na nieruchomościach zarządzanych przez wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe. Wcześniej, w przypadku instalacji na bloku, można było uzyskać w ramach programu Mój Prąd kwotę tylko do 6 tys. zł. W porównaniu do kosztów całej instalacji zdecydowanie nie była to duża kwota. Ponadto towarzyszyły temu skomplikowane zasady rozliczeń - część wyprodukowanej energii była rozliczana przez operatora.

Nowe wówczas wytyczne wyeliminowały część tych problemów. Zarządzający wspólnotą lub spółdzielnią mogli uzyskać dofinansowanie w wysokości aż do 50% wartości instalacji fotowoltaicznej. Przygotowano na to budżet wynoszący 448 mln zł.

W przypadku prosumentów lokatorskich cała energia, która nie zostanie wykorzystana w częściach wspólnych obiektu, rozliczana była na zasadzie zwrotu na rachunek bankowy wspólnoty. Tymczasem w przypadku prosumentów indywidualnych nadmiar energii rozliczany był tylko w 20%.

Wspomniana kwota 448 mln zł wydawała się duża, ale ze względu na spore zainteresowanie dofinansowaniem środki mogły szybko się wyczerpać - tylko do końca marca 2023 wpłynęło ponad 500 wniosków o takie dofinansowanie dla wspólnot i spółdzielni.

Programy i dotacje wspierające instalację paneli fotowoltaicznych z 2023 roku

Jak wspomnieliśmy, w 2023 roku wprowadzono dotacje dla spółdzielni mieszkaniowych. Były to granty, które stanowiły element Krajowego Planu Odbudowy, a środki na ten cel pochodziły z Polskiego Funduszu Rozwoju.

Jak wyglądała wtedy inwestycja w fotowoltaikę dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni? Zainteresowani przygotowywali wymaganą dokumentację, znajdowali wykonawcę, który oceniał, jakiej mocy instalację można zamontować na danym budynku, ustalali przewidywaną wartość inwestycji i składali wniosek o 50% dofinansowania. Dotacje dla spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot na fotowoltaikę miały trafiać do inwestorów w 14 dni od realizacji inwestycji, a przynajmniej tak zapowiadał ówczesny minister rozwoju i technologii.

Jak szybko miała się zwrócić inwestycja? Resort przygotował wtedy poglądowe wyliczenia. Jako przykład podano budynek, w którym są 64 mieszkania, a przestrzenie wspólne wymagają 4 MWh (sprawdź przelicznik: kWh na m³). Po przeliczeniu koszt energii wynosił tam 2800 zł. Jeśli instalacja wyprodukowała do 30 MWh rocznie, to nie tylko pokrywało to zapotrzebowanie, ale również przynosiło przychód w wysokości blisko 20 tys. zł. Przy uzyskaniu 50% dotacji inwestycja mogła się zwrócić już w około 5 lat.

Wyzwania związane z instalacją paneli fotowoltaicznych w budynkach wielorodzinnych

Mieszkańcy obiektów tego typu powinni mieć świadomość, że fotowoltaika nie spowoduje obniżenia ich indywidualnych rachunków za prąd do zera. Korzyści będą jednak bezsprzeczne i namacalne. Energia może być przecież wykorzystywana do zasilania:

• systemów domofonowych i monitoringu,
• napędów bram, wind znajdujących się na terenie wspólnoty/spółdzielni,
• instalacji przeciwoblodzeniowej,
• instalacji wodnych,
• oświetlenia klatek schodowych, piwnic, wejść, otoczenia budynku,
• wentylacji mechanicznej, klimatyzacji, ogrzewania.

Zatem fotowoltaika w budynku wielorodzinnym ma zapewniać energię w częściach wspólnych, co obniży koszty zużycia prądu.

Fotowoltaika w budynkach wielorodzinnych wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Jakimi? Trzeba pamiętać o prawidłowej ochronie przeciwpożarowej. Jeśli instalacja fotowoltaiczna ma więcej niż 6,5 kWp (kilowatopiku), przed jej montażem należy skonsultować się z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Musi on ocenić, czy na pewno projekt jest zgodny z wymaganiami stawianymi przez przepisy. Ponadto trzeba też zawiadomić Państwową Straż Pożarną. W obiekcie muszą się znaleźć zabezpieczenia przeciwpożarowe, a w tym przeciwpożarowy wyłącznik prądu, jeśli kubatura budynku wynosi więcej niż 1000 m³, oraz wykrywacz łuku elektrycznego po stronie prądu stałego. Może się więc okazać, że przed stworzeniem instalacji fotowoltaicznej konieczna będzie dodatkowo inwestycja w stosowne zabezpieczenia przeciwpożarowe.

Niezbędne jest także coroczne poddawanie instalacji przeglądom, które powinny obejmować ciągłość rezystancji izolacji. Dla pełnego bezpieczeństwa instalacja powinna być regularnie sprawdzana pod kątem prawidłowej pracy paneli i inwertera (np. badanie kamerą termowizyjną, czy nie następuje przegrzewanie się elementów).

Ponadto, żeby możliwy był montaż instalacji fotowoltaicznej, potrzebna jest zgoda mieszkańców albo decyzja zarządu wspólnoty lub spółdzielni.

Instalacja fotowoltaiczna w budynku wielorodzinnym stanowi opłacalne rozwiązanie, ale wiąże się też z pewnymi obowiązkami. Mimo wszystko rozwiązanie to zostało wdrożone z powodzeniem przez wiele podmiotów.

Przykłady sukcesów wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni z instalacją PV

Wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie decydowały się na montaż instalacji fotowoltaicznej jeszcze zanim wprowadzono opisane dofinansowanie, korzystając wówczas z innych form wsparcia. Oto dwa przypadki, w których wprowadzono fotowoltaikę dla spółdzielni.

Bydgoska Spółdzielnia Mieszkaniowa

Spółdzielnia realizowała projekt Budowa instalacji fotowoltaicznych w 78 budynkach mieszkalnych wielorodzinnych zasobów Bydgoskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Jako cel inwestycji określono zwiększenie efektywności energetycznej i optymalizację gospodarki niskoemisyjnej. Spółdzielnia otrzymała 999 766,41 zł dotacji od Unii Europejskiej, a koszt całkowity fotowoltaiki wyniósł 3 035 113,57 zł. Energia pozyskana dzięki instalacji miała służyć częściom wspólnym użytkowanym przez mieszkańców. Dotyczyło to także terenów zewnętrznych w przypadku sieci zasilanych z budynku. Jednym z celów inwestycji była promocja postaw proekologicznych. Moc pojedynczej instalacji wyniosła nie więcej niż 50 kWp, a łączna produkcja energii - 1822,08 MWhe/rok (megawatów elektrycznych na rok). Realizacja inwestycji zaplanowana na lata 2021-2022 miała przynieść redukcję emisji gazów cieplarnianych o około 1479,53 Mg CO₂/rok.

Szczecińska Wspólnota Mieszkaniowa „Pszczelna"

Ta wspólnota mieszkaniowa zdecydowała się na fotowoltaikę jako jedna z pierwszych w całej Polsce. W jej skład wchodziło wówczas 85 lokali mieszkalnych. Założono dachową instalację fotowoltaiczną o mocy 24 kW. Użyto 96 paneli fotowoltaicznych, każdy o mocy 260 W. Inwestycja uzyskała wsparcie ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Dofinansowanie to pozwoliło na pokrycie 40% kosztów kwalifikowanych, a pozostałe opłacono niskooprocentowaną pożyczką. Wyprodukowana energia służy do zasilania prądem rozwiązań w częściach wspólnych.

To oczywiście tylko dwa z wielu przykładów wspólnot i spółdzielni, które zdecydowały się na wdrożenie tego rozwiązania. Wiele z tych decyzji okazało się szczególnie trafnych w świetle kryzysu energetycznego, który dotknął Europę w ostatnich latach.

Zmiany prawne i regulacje z 2023 roku

Fotowoltaika dla wspólnoty mieszkaniowej i spółdzielni w 2023 roku, zgodnie z ówczesnymi nowymi przepisami, stała się jeszcze bardziej opłacalna. Po pierwsze chodziło o wprowadzenie wysokiego dofinansowania do 50% wartości inwestycji. Kolejną kwestią było sformułowanie pojęcia prosumenta lokatorskiego. Zgodnie z tymi regulacjami spółdzielnia czy wspólnota mogły odebrać 100% zysku ze sprzedaży energii do sieci energetycznej. Pieniądze trafiały na wskazany rachunek bankowy.

Takie podmioty, które chcą optymalizować wydatki na energię, powinna również zainteresować kogeneracja. Oznacza to jednoczesną produkcję energii elektrycznej i cieplnej w jednym procesie technologicznym, czego efektem jest między innymi obniżenie zużycia paliwa. Firmy zastanawiające się nad podobną inwestycją mogą też sprawdzić, jak pozyskać dofinansowanie w ramach kredytu ekologicznego, oraz przeczytać, jak fotowoltaika poprawia efektywność energetyczną firmy lub jak wybrać najlepszą ofertę fotowoltaiki dla firm. W czasach rosnących wydatków na każdy rodzaj energii warto brać pod uwagę wszelkie rozwiązania, dzięki którym pozostaje nam więcej pieniędzy w kieszeni!