Co to jest LNG i bioLNG?

LNG to gaz ziemny schłodzony do temperatury około -162°C, w której przechodzi w stan ciekły. W tej postaci jego objętość zmniejsza się około 600 razy w porównaniu z gazem w warunkach normalnych, co ułatwia jego transport np. autocysternami i magazynowanie. Co ważne, w relatywnie niewielkim zbiorniku można zgromadzić lub przewieźć bardzo dużą ilość energii.

BioLNG to skroplony biometan wytwarzany z odnawialnych surowców, takich jak odpady organiczne, biomasa czy osady ściekowe. Z punktu widzenia technologii spalania jest on chemicznie identyczny z tradycyjnym gazem ziemnym, co oznacza, że może być stosowany w tych samych kotłach, silnikach kogeneracyjnych i instalacjach gazowych. BioLNG może zostać zaklasyfikowany jako paliwo odnawialne (OZE), o ile jego pochodzenie zostanie potwierdzone certyfikatami zgodnymi z przepisami unijnymi (RED II, RED III) oraz spełni kryteria zrównoważonego rozwoju i wymogi dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych. Dzięki temu ciepłownia zasilana bioLNG może osiągnąć zerowy bilans emisji CO₂ w ujęciu regulacyjnym, bez konieczności przebudowy instalacji.

Elementy infrastruktury LNG/bioLNG

W celu magazynowania gazu ziemnego w postaci skroplonej oraz zmiany jego stanu skupienia budowane są lokalne stacje regazyfikacji, do których gaz ziemny dowożony jest autocysternami. 

Obraz

Rys. 1 Schemat infrastruktury LNG/bioLNG

1. Cysterna kriogeniczna – transportuje gaz ziemny w postaci skroplonej. 

2. Zbiorniki kriogeniczne – przechowują gaz ziemny w temperaturze około -162°C.

3. Parownice atmosferyczne – zmieniają stan skupienia LNG/bioLNG na gazowy. 

4. Stacja redukcyjno-pomiarowa – dostosowuje ciśnienie gazu do potrzeb klienta.

5. Urządzenie nawaniania – dodaje charakterystyczny zapach do gazu, zwiększając bezpieczeństwo użytkowania.

6. Urządzenia odbiorcze w ciepłowni – umożliwiają wykorzystanie gazu ziemnego zgodnie z potrzebami.

Stacja regazyfikacji ze zbiornikiem pełnią rolę centralnego elementu systemu zasilania ciepłowni. LNG jest przechowywane w stanie ciekłym w zbiorniku kriogenicznym, co pozwala na magazynowanie dużej ilości energii na niewielkiej powierzchni. W momencie zapotrzebowania na paliwo skroplony gaz trafia do parownic, gdzie w procesie naturalnej wymiany ciepła z otoczeniem następuje zmiana jego stanu skupienia na lotny. Następnie po przejściu przez układ redukcji ciśnienia może zasilić kotły lub wysokosprawne jednostki kogeneracyjne.

Obraz

Fot 1. Stacja regazyfikacji LNG ze zbiornikiem 60 m³

Cicha i bezpieczna praca stacji

Lokalne stacje regazyfikacji LNG/bioLNG charakteryzują się minimalnym wpływem na otoczenie. Poziom generowanego hałasu nie przekracza 65 dB, co w praktyce oznacza pracę bardziej cichą niż standardowy ruch uliczny, więc instalacje te mogą być montowane w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkalnej.
Bezpieczeństwo systemu oparte jest na rygorystycznych normach technicznych oraz fizycznych właściwościach LNG. Ewentualna nieszczelność skutkuje natychmiastowym odparowaniem gazu do atmosfery, co eliminuje ryzyko skażenia gleby lub wód gruntowych i sprawia, że stacje są neutralne dla lokalnego ekosystemu nawet w sytuacjach awaryjnych.

Kogeneracja – maksymalna efektywność energetyczna i lokalna produkcja energii

Zarówno LNG, jak i bioLNG doskonale nadają się do zasilania jednostek kogeneracyjnych, umożliwiając jednoczesną produkcję ciepła i energii elektrycznej. To idealne rozwiązanie na terenach bez dostępu do sieci gazowej, gwarantujące pełną niezależność energetyczną. System cechuje się dużą elastycznością w zarządzaniu obciążeniem, co jest kluczowe w ciepłownictwie. Rozwiązanie to łączy wydajność z łatwym przejściem na OZE, stając się fundamentem nowoczesnego ciepłownictwa.

Bezpieczeństwo, nadzór i eksploatacja

Stacje regazyfikacji Elenger objęte są ciągłym zdalnym nadzorem, obejmującym monitoring poziomu LNG w zbiorniku, parametrów regazyfikacji, ciśnienia, temperatury oraz pracy kluczowych elementów instalacji. System telemetryczny umożliwia wczesne wykrywanie odchyleń i zdalną reakcję serwisową, minimalizując konieczność fizycznej obecności personelu.
W przypadku awarii pogotowie gazowe Elenger niezwłocznie podejmuje działania, ale tego rodzaju sytuacje zagrażające ciągłości dostaw są skrajnie rzadkie. Częstotliwość dostaw gazu jest dostosowana do zapotrzebowania, a rozładunek LNG z autocysterny trwa do dwóch godzin.

Przewidywalność operacyjna bez nakładów inwestycyjnych

Dzięki współpracy z firmą Elenger ciepłownie zyskują unikalną możliwość ustalenia stałej ceny dla określonych wolumenów gazu w wybranych horyzontach czasowych, co zapewnia pełną przewidywalność kosztów operacyjnych niezależnie od wahań cen rynkowych. 
Ponadto oferowany przez spółkę model najmu stacji regazyfikacji ogranicza nakłady inwestycyjne po stronie klienta, eliminując barierę wejścia związaną z budową własnej infrastruktury LNG. Przy tym rozwiązaniu pełna odpowiedzialność za utrzymanie i serwis urządzeń spoczywa na specjalistach Elenger, co zdejmuje z personelu ciepłowni ciężar technicznego zarządzania instalacją.

Miks energetyczny jako klucz do celu

Przy wykorzystaniu LNG/bioLNG możliwa jest dwuetapowa transformacja energetyczna ciepłowni:
 

• Pierwszy etap – zastosowanie LNG jako paliwa pośredniego, które pozwala natychmiast poprawić bilans emisji i znacząco obniżyć koszty opłat w systemie ETS.
• Drugi etap – przejście na bioLNG, czyli w pełni odnawialne źródło energii (OZE), co pozwala na natychmiastową dekarbonizację przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury.

Co istotne, w jednym zbiorniku można stosować dowolną proporcję LNG i bioLNG, elastycznie zwiększając udział paliwa odnawialnego w miarę jego dostępności rynkowej. Takie podejście pozwala na stopniowe i efektywne kosztowo dochodzenie do pełnej neutralności klimatycznej, bez konieczności przebudowy instalacji.

Podsumowanie

Lokalna stacja LNG/bioLNG stanowi fundament nowoczesnego ciepłownictwa, łącząc stabilność dostaw z wysoką sprawnością i redukcją kosztów emisji. Technologia ta jest kluczowym mostem łączącym efektywność techniczną z korzyściami ekologicznymi, szczególnie na terenach bez dostępu do sieci gazowej. Dzięki niej ciepłownie mogą przejść bezpieczną i ekonomicznie uzasadnioną transformację od węgla w stronę odnawialnych źródeł energii. Inwestycja ta jest rozwojowa, gdyż pozwala w przyszłości na natychmiastowe wdrożenie bioLNG, bez konieczności przebudowy infrastruktury.

Artykuł  ukazał się w na łamach portalu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, którego Elenger Sp. z o.o. jest Partnerem.

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY 

Kluczowe obszary zużycia energii w lokalach gastronomicznych

Aby mówić o oszczędzaniu energii w restauracji, konieczne jest zidentyfikowanie obszarów, które odpowiadają za największą część zapotrzebowania na prąd dla firm. Analizy branżowe pokazują, że zużycie energii koncentruje się w kilku strefach.

Kuchnia centrum zużycia energii

W kuchniach gastronomicznych energia wykorzystywana jest głównie do:

• podgrzewania i obróbki cieplnej potraw, schładzania i mrożenie
• utrzymywania odpowiednich temperatur,
• pracy urządzeń wspomagających przygotowanie produktów.

Piece, płyty grzewcze, frytownice i zmywarki, wentylacja i klimatyzacja  włączane w tym samym momencie powodują piki mocy, które znacząco zwiększają koszty energii. Rozłożenie ich pracy w czasie, nawet o kilka–kilkanaście minut, pozwala ograniczyć zużycie prądu w najdroższych godzinach bez wpływu na tempo pracy kuchni, a to prowadzi do potencjalnych oszczędności. 

Chłodzenie, zamrażanie i przechowywanie produktów

Lodówki, zamrażarki oraz systemy chłodzenia odpowiadają za utrzymanie jakości i bezpieczeństwa produktów spożywczych. Chłodzenie działa nieprzerwanie, niezależnie od liczby gości czy pory dnia.

Zużycie energii zależy tutaj od: 

• liczby i pojemności urządzeń,
• ustawionych temperatur,
• częstotliwości otwierania drzwi,
• stanu technicznego sprzętu.

Jeśli więc zadbasz o powyższe, to zminimalizujesz niepotrzebne straty energii i tym samym zużyjesz mniej prądu. Warto również zwrócić uwagę na czas nagrzewania urządzeń. Sprzęt gastronomiczny często pracuje niepotrzebnie na długo przed rozpoczęciem serwisu. Skrócenie tego czasu i wyłączanie urządzeń, które nie są aktualnie używane, przynosi szybkie i regularne oszczędności.

Oświetlenie lokalu

Oświetlenie jest nieodłączną częścią każdego lokalu gastronomicznego, dlatego warto traktować je jako realny obszar optymalizacji kosztów. Dobrym krokiem jest wymiana tradycyjnych źródeł światła na oświetlenie LED, które charakteryzuje się znacznie niższym poborem prądu oraz dłuższą żywotnością w porównaniu do klasycznych żarówek. W praktyce zastosowanie energooszczędnego oświetlenia LED może zmniejszyć zużycie energii nawet o 80%, co przy większej liczbie punktów świetlnych szybko przekłada się na zauważalne oszczędności na rachunkach.

Warto też pamiętać, że ograniczanie zużycia prądu w obszarze oświetlenia to nie tylko kwestia finansowa. Oszczędzanie energii w restauracjach przyczynia się do ochrony środowiska i może poprawić rentowność przedsiębiorstwa, bo obniża koszty stałe, a przy rosnących cenach energii zwiększa odporność biznesu na wahania wydatków operacyjnych.

Regularna konserwacja urządzeń a zużycie energii

Stan techniczny sprzętu ma bezpośredni wpływ na oszczędność energii. Urządzenia, które nie są poddawane regularnej konserwacji, mogą pobierać więcej prądu niż wynika to z ich parametrów technicznych, ponieważ dłużej dochodzą do temperatury, częściej się włączają, gorzej oddają ciepło lub chłód, a przez to zużywają więcej energii na ten sam efekt.

Dlatego regularna konserwacja urządzeń kuchennych pozwala utrzymać ich maksymalną efektywność energetyczną i ograniczyć straty wynikające z zabrudzeń, zużycia elementów czy rozkalibrowania. W praktyce równie ważne jak serwis jest jednak to, jak sprzęt jest używany na co dzień. Regularne szkolenie personelu w zakresie oszczędzania energii jest kluczowe dla efektywnego zarządzania zasobami w restauracjach, a szkolenie z efektywnego użytkowania sprzętu gastronomicznego może prowadzić do znacznych oszczędności energii. Nawet najlepsze urządzenie nie będzie pracowało ekonomicznie, jeśli jest nieprawidłowo eksploatowane (np. zbyt częste otwieranie drzwi chłodni, przegrzewanie, niewłaściwe ustawienia).

Kolejnym krokiem – tam, gdzie to uzasadnione - jest modernizacja. Inwestycja w nowoczesne urządzenia gastronomiczne może szybko zwrócić się w postaci niższych rachunków za prąd, zwłaszcza jeśli wymieniasz sprzęt intensywnie pracujący (chłodnictwo, zmywarki, piece). Warto też patrzeć na klasę energetyczną: urządzenia oznaczone jako A+++ mogą zużywać nawet o 50% mniej energii niż ich starsze odpowiedniki, co w skali lokalu przekłada się na realne oszczędności.

Gdy sprzęt jest sprawny technicznie, prawidłowo eksploatowany i właściwie dobrany do potrzeb lokalu, warto uzupełnić działania o dodatkową warstwę monitoringu i kontroli zużycia energii. Inteligentne systemy zarządzania energią pozwalają lepiej kontrolować zużycie energii w lokalach gastronomicznych, bo pokazują, kiedy i gdzie prąd „ucieka”, ułatwiają ustawienie harmonogramów pracy urządzeń oraz szybciej wyłapują anomalie (np. rosnące zużycie, które sugeruje awarię albo konieczność serwisu).

Woda i jej podgrzewanie - ukryte źródło zużycia energii

Zużycie wody w gastronomii jest ściśle powiązane z zużyciem energii. Podgrzewanie wody do mycia naczyń, sprzątania czy przygotowania potraw generuje dodatkowe obciążenie energetyczne.

Mniejsze zużycie wody to mniejsze zużycie energii

Na poziom zużycia energii związany z wodą wpływa przede wszystkim częstotliwość mycia naczyń i sprzętu. Uruchamianie zmywarki przy niepełnym załadunku lub zbyt częste cykle mycia powodują niepotrzebne zużycie zarówno wody, jak i energii elektrycznej. Równie istotne są ustawienia temperatury - wyższa temperatura wody oznacza większe zapotrzebowanie na energię.

Duże znaczenie ma także efektywność urządzeń. Inwestycja w nowoczesne, wydajne energetycznie zmywarki i podgrzewacze to niższe koszty zużycia energii i wody każdego dnia.

Monitorowanie zużycia energii jako punkt wyjścia do zmian

Bez wiedzy o tym, kiedy i w jakiej ilości energia jest pobierana, trudno wskazać obszary generujące najwyższe koszty. Monitorowanie pozwala:

• określić, które urządzenia zużywają najwięcej prądu,
• zidentyfikować godziny o najwyższym poborze energii,
• porównać zużycie energii w różnych dniach tygodnia,
• ocenić wpływ wprowadzonych zmian na rachunki.

Część codziennych działań da się wówczas przenieść poza godziny objęte opłatą mocową. Zmywanie, podgrzewanie wody, rozmrażanie produktów czy wstępne chłodzenie mogą być wykonywane nocą lub w weekendy. Każda kilowatogodzina zużyta poza tymi godzinami automatycznie obniża wysokość opłaty mocowej na rachunku.

Opłata mocowa jako istotny składnik kosztów energii w gastronomii

Opłata mocowa jest naliczana niezależnie od ceny samej energii i dotyczy wyłącznie określonych godzin w dni robocze. Ma szczególne znaczenie dla lokali, których działalność koncentruje się na obsłudze gości w ciągu dnia i wieczorem.

Opłata mocowa dotyczy odbiorców z taryf biznesowych i jest naliczana za każdą kilowatogodzinę zużycia energii elektrycznej w godzinach 7:00–22:00 w dni robocze. W gastronomii to właśnie wtedy występuje największe zapotrzebowanie na prąd.

Opłata mocowa w 2026 - jak zmiana stawek wpływa na rachunki

Opłata mocowa w 2026 jest znacznie wyższa niż w roku ubiegłym:

• rok 2025: 141,20 zł/MWh
• rok 2026: 219,40 zł/MWh

Oznacza to wzrost o ponad 55%, który nie jest związany z większym zużyciem energii, lecz wyłącznie ze zmianą stawki.

Piki mocy - gdzie lokal traci najwięcej energii i pieniędzy

Powstają one wtedy, gdy wiele urządzeń uruchamianych jest w tym samym czasie.

W gastronomii piki mocy pojawiają się najczęściej:

• podczas przygotowania kuchni do otwarcia lokalu,
• w trakcie godzin szczytu (lunch, kolacja),
• przy jednoczesnym uruchamianiu piekarników, frytownic, zmywarek i podgrzewaczy wody.

Efektywność energetyczna a długofalowe oszczędności

Działania prowadzące do ograniczenia opłaty mocowej wpisują się w szerszy kontekst efektywności energetycznej. Lepsze wykorzystanie energii przekłada się na mniejsze zużycie zasobów, niższe koszty operacyjne.

Efektywność energetyczna:

• wspiera ochronę środowiska,
• przyczynia się do ograniczenia śladu węglowego,
• wpisuje się w założenia zrównoważonego rozwoju.

Co możemy zrobić dla Twojego biznesu?

Specjalizujemy się w optymalizacji kosztów energii dla biznesów, w tym dla branży gastronomicznej.

Skontaktuj się z nami, a:

• przeprowadzimy 15-minutową analizę profilu zużycia energii,
• wyliczymy, ile możesz zaoszczędzić wdrażając poszczególne działania, 
• przygotujemy czytelną checklistę działań dla personelu i managera.
   

Kiedy mobilna stacja LNG sprawdzi się najlepiej?

Mobilna (przewoźna) stacja regazyfikacji LNG została zaprojektowana z myślą o instalacjach, których dostęp do sieci gazowej jest czasowo ograniczony lub dopiero planowany. Rozwiązanie to doskonale sprawdza się przy:

• kontraktach krótkoterminowych;
• zasilaniu obiektów tymczasowych lub sezonowych;
• zapewnieniu ciągłości pracy zakładów przemysłowych;
• zasilaniu awaryjnym w przypadku przerw w dostawach gazu;
• okresowym zastępstwie dla planowanej sieci gazowej.

Dzięki mobilnej formule stacja może zostać szybko dostarczona i uruchomiona, a po zakończeniu kontraktu, równie sprawnie zdemontowana.
W praktyce tymczasowa stacja regazyfikacji LNG pełni również funkcję magazynu energii, umożliwiając czasowe gromadzenie paliwa i jego kontrolowane wykorzystanie dokładnie wtedy, gdy jest ono potrzebne.

Mobilność, która ogranicza koszty i formalności

Urządzenia wchodzące w skład mobilnej stacji LNG są montowane na naczepach podkontenerowych. Taka konstrukcja znacząco ogranicza zakres prac budowlanych, zmniejsza koszty zagospodarowania terenu oraz redukuje wymagania formalnoprawne.
Mobilna stacja LNG może być użytkowana w oparciu o jeden z poniższych trybów formalnych:

• decyzji o pozwoleniu na budowę;
• zgłoszenia budowy jako tymczasowego obiektu budowlanego (na okres do 2 lat);
• procedur związanych z zapewnieniem dostaw gazu w trybie zasilania awaryjnego.

To rozwiązanie szczególnie cenione przez przedsiębiorstwa, które potrzebują elastyczności i szybkiego dostępu do gazu ziemnego bez długotrwałych procesów administracyjnych.
Dzięki magazynowaniu LNG w zbiorniku kriogenicznym mobilna stacja działa jak elastyczny magazyn energii, który zwiększa niezależność energetyczną przedsiębiorstwa i pozwala uniezależnić się od dostępności sieci gazowej.

Parametry techniczne mobilnej stacji LNG

Maksymalna przepustowość mobilnej stacji regazyfikacji LNG wynosi Q = 1 000 Nm³/h, co pozwala na efektywne zasilanie zarówno obiektów przemysłowych, jak i większych instalacji technologicznych.

W skład mobilnej stacji LNG wchodzą dwie naczepy samochodowe, na których są zamontowane:

1. mobilny zbiornik o pojemności do 45 m³;

2. dwie parownice atmosferyczne o wydajności do 1 000 Nm³/h;

3. rurociągi technologiczne wraz z armaturą zabezpieczającą i odcinającą;

4. stacja redukcyjno-pomiarowa I stopnia o wydajności do 1 000 Nm³/h wyposażona w aparaturę kontrolno-pomiarową i automatykę.

5. kontener aparatury kontrolno-pomiarowej i automatyki (AKPiA)

Obraz

Mobilna stacja regazyfikacji LNG ze zbiornikiem o pojemności 45 m³ (co daje ok. 25 000 Nm³ gazu po regazyfikacji, czyli ok. 270 MWh energii).

Kluczowe funkcje mobilnej stacji regazyfikacji LNG

Mobilna stacja LNG realizuje wszystkie niezbędne procesy technologiczne wymagane do bezpiecznego dostarczania gazu ziemnego do urządzeń odbiorczych. Do jej podstawowych funkcji należą:

• regazyfikacja LNG, czyli przekształcenie gazu z postaci skroplonej (ciekłej) w formę gazową;
• ustabilizowanie ciśnienia gazu na wymaganym poziomie oraz zabezpieczenie przed nieoczekiwanym wzrostem ciśnienia wylotowego;
• nawanianie gazu tetrahydrotiofenem (THT), który nadaje mu charakterystyczny zapach, co znacząco podnosi bezpieczeństwo jego użytkowania.

Szybki montaż i uruchomienie

Jedną z największych zalet mobilnych stacji LNG jest krótki czas montażu. Proces posadowienia i uruchomienia stacji trwa zaledwie kilka dni.
Zakres prac niezbędnych do instalacji obejmuje m.in.:

• przygotowanie i utwardzenie terenu pod lokalizację stacji;
• wykonanie drogi dojazdowej i placu manewrowego dla cystern LNG;
• zapewnienie zasilania elektrycznego;
• wykonanie uziemienia oraz instalacji odgromowej;
• wyposażenie obiektu w sprzęt przeciwpożarowy i dostęp do wody na cele ppoż.;
• ogrodzenie strefy zagrożenia wybuchem oraz terenu stacji;
• wykonanie oświetlenia terenu.

Najem, zdalny nadzór i wsparcie doświadczonego zespołu Elenger

Elenger oferuje mobilne stacje LNG w formule najmu, co pozwala klientom uniknąć wysokich nakładów inwestycyjnych i elastycznie dopasować rozwiązanie do czasu trwania projektu. W ramach usługi klienci otrzymują kompleksowe wsparcie – od doboru odpowiedniej konfiguracji, przez logistykę i montaż oraz serwis.
Stacje są objęte zdalnym nadzorem i systemami telemetrii, które umożliwiają bieżącą kontrolę parametrów pracy, szybkie reagowanie na ewentualne nieprawidłowości oraz zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa dostaw gazu.
Całość realizowana jest przez doświadczony zespół specjalistów Elenger, posiadających praktyczną wiedzę w zakresie LNG, regazyfikacji oraz zarządzania instalacjami gazowymi w różnych warunkach operacyjnych.

Elastyczne źródło gazu tam, gdzie go potrzebujesz

Mobilna stacja regazyfikacji LNG to rozwiązanie, które łączy szybkość wdrożenia, bezpieczeństwo i pełną elastyczność. Dzięki ofercie Elenger przedsiębiorstwa mogą uzyskać natychmiastowy dostęp do gazu ziemnego – dokładnie tam i wtedy, gdy jest on potrzebny, bez konieczności długotrwałych inwestycji w infrastrukturę stałą.

Skontaktuj się z ekspertem Elenger

Chcesz sprawdzić, w jaki sposób mobilna stacja regazyfikacji LNG może zapewnić Twojej firmie szybki dostęp do gazu ziemnego, zwiększyć elastyczność operacyjną i przygotować ją na przyszłe wykorzystanie bioLNG? Skontaktuj się z ekspertem Elenger, aby otrzymać bezpłatną analizę kosztów oraz rozwiązanie dopasowane do specyfiki i potrzeb Twojego biznesu.

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY 

Jak kształtuje się cena energii elektrycznej dla hoteli i restauracji?

Zanim porównamy stałą czy zmienną cenę energii, należy zrozumieć, z czego faktycznie składa się rachunek za prąd.

Podstawowym elementem jest cena energii czynnej, czyli koszt zakupu 1 kWh energii elektrycznej. To właśnie ten składnik podlega negocjacjom ze sprzedawcą i może być objęty ceną stałą lub zmienną powiązaną z rynkiem. Cena energii czynnej jest bezpośrednio powiązana z sytuacją na rynku energii, a ta związana jest ze zmiennością czynników fundamentalnych. Można kontraktować energię na rynku terminowym lub na rynku dnia następnego.

Pozostałe składowe rachunku, takie jak opłaty dystrybucyjne, opłata mocowa, opłata handlowa czy podatek VAT, mają charakter regulowany lub półregulowany i w większości przypadków są niezależne od wybranego modelu zakupu energii czynnej. Oznacza to, że wybór pomiędzy ceną stałą, a zmienną dotyczy wyłącznie tej części rachunku, która odpowiada za sam prąd - energię czynną pobraną, a nie całości kosztów energii.

W przypadku hoteli i restauracji jest to szczególnie istotne, ponieważ takie biznesy zużywają dużo energii nierównomiernie rozłożonej w czasie. Kuchnie gastronomiczne, systemy chłodzenia, wentylacja, oświetlenie oraz infrastruktura hotelowa, zaplecze SPA i rekreacja powodują, że znaczna część energii zużywana jest w gdzie rynkowo cena energii czynnej w każdej godzinie ma różną wycenę. W takich warunkach nawet niewielkie różnice w cenach prądu mogą przekładać się na istotne zmiany w kosztach operacyjnych.

Na poziom cen energii elektrycznej wpływają również warunki rynkowe, takie jak udział w produkcji energii z odnawialnych źródeł, np. w instalacjach fotowoltaicznych i wiatrakach, biogazowni, energii wodnej, ceny paliwa gazowego, ceny paliwa węglowego, ceny energii elektrycznej w ramach importu z krajów sąsiednich, ceny uprawnień praw majątkowych oraz koszty uprawnień do emisji CO₂ czy zmienność sytuacja geopolityczna tej w skali lokalnej, regionalnej jak i globalnej. W efekcie ceny na rynku hurtowym mogą w krótkim czasie ulec zmianie, co bezpośrednio oddziałuje na oferty oparte na zmiennej cenie energii.

Stała cena energii – na czym polega ten model?

Stała cena energii polega na ustaleniu z góry jednej stawki za 1 kWh energii elektrycznej na określony okres trwania umowy. Niezależnie od tego, czy ceny na rynku energii rosną, czy spadają, odbiorca płaci za prąd dla firm według wcześniej uzgodnionej stawki.

Dla hoteli i restauracji główną zaletą tego rozwiązania jest stabilność budżetowa. Stała cena prądu zapewnia przewidywalność wydatków, co ułatwia planowanie kosztów operacyjnych i ogranicza ryzyko nagłych wzrostów cen energii. W praktyce oznacza to większe bezpieczeństwo finansowe, szczególnie w okresach dużej zmienności na rynku.

Model ze stałą ceną energii elektrycznej jest często wybierany przez małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie chcą lub nie mogą aktywnie monitorować sytuacji rynkowej. Stała stawka pozwala skupić się na prowadzeniu działalności operacyjnej bez konieczności analizowania aktualnych cen na rynku hurtowym czy notowań na towarowej giełdzie.

Należy jednak pamiętać, że stała cena energii nie uwzględnia w sobie tzw. premii za ryzyko. Sprzedawca, oferując stałą cenę, zabezpiecza się przed ewentualnym wzrostem cen prądu w przyszłości. Oznacza to, że w okresach, gdy ceny energii na rynku spadają, odbiorca może płacić więcej niż wynosi średnia cena rynkowa.

Zmienna cena energii – jak działa ten model i kiedy ma sens

Zmienna cena energii oznacza, że stawka za 1 kWh nie jest ustalana z góry na cały okres umowy, lecz zmienia się w zależności od sytuacji na rynku energii. Cena energii elektrycznej jest bezpośrednio powiązana z notowaniami na rynku hurtowym  energii, najczęściej w oparciu o rynek dnia następnego, krótkoterminowy rynek lub ustalone indywidulanie inne mieszane indeksy cenowe. Odbiorca płaci za energię czynną według aktualnych cen rynkowych, powiększonych o marżę swojego sprzedawcy oraz pozostałe składowe rachunku, takie jak: prawa majątkowe, akcyza, często gwarancje pochodzenia, czy opłata handlowa.

W tym modelu cena prądu w przypadku rozliczeń wg średniej arytmetycznej zmienia się z miesiąca na miesiąc, a w przypadku rozliczeń godzinowych z godziny na godzinę. Oznacza to, że rachunki za energię są zmienne i podążają za bieżącą sytuacją rynkową.

Do głównych cech zmiennej ceny energii należą:

• bezpośrednie powiązanie z rynkiem energii i notowaniami giełdowymi, umożliwia aktywne zarządzania poborem energii i wpływanie na jej ceny na FV
• możliwość korzystania z niższych cen w okresach, gdy ceny na rynku spadają, Premia za ryzyko
• zmienność stawki za 1 kWh w całym okresie umowy,
• większa elastyczność w porównaniu do umów z ceną stałą. Umożliwia aktywny wpływ na cenę energii na FV

Zmienna cena energii bywa postrzegana jako rozwiązanie korzystne kosztowo, szczególnie w okresach spadku cen prądu na rynku hurtowym. W takich warunkach odbiorca może płacić mniej za sam prąd niż w przypadku oferty z ceną stałą, realizuje premię za ryzyko i aktywność.

Jednocześnie należy mieć świadomość szans i ryzyk związanych z tym modelem. Zmienna cena energii oznacza mniejszą przewidywalność Kosztów, niemniej daje szanse na premię aktywność. 

Do najczęściej wskazywanych ryzyk zmiennej ceny należą:

• wahania cen prądu niezależne od odbiorcy,
• ograniczona przewidywalność miesięcznych rachunków,
• konieczność monitorowania aktualnych cen i sytuacji rynkowej,
• większa wrażliwość na zdarzenia nadzwyczajne na rynku energii.

Zmienna cena energii ma sens przede wszystkim wtedy, gdy firma jest gotowa aktywnie zarządzać swoim zużyciem energii i reagować na zmiany cen. Szanse dotyczy to w szczególności obiektów, które:

• mają możliwość przesuwania części zużycia poza godziny najwyższych cen,
• monitorują zużycie energii i analizują rachunki na bieżąco,
• magazynują energię, kiedy jest najtańsza, a pobierają z magazynu kiedy jest droższa,
• produkują energię, kiedy jest droższa w systemie autokonsumpcji,
• akceptują okresowe wzrosty kosztów w zamian za możliwość skorzystania z niższych cen / premia za aktywność,
• posiadają większą elastyczność operacyjną niż typowe lokale gastronomiczne.
   

Czy klienci rozliczani w modelu SPOT powinni się obawiać?

W ostatnich tygodniach Bliski Wschód znalazł się w centrum uwagi światowych rynków energii. Eskalacja napięć w regionie Zatoki Perskiej oraz rosnące obawy o bezpieczeństwo transportu surowców przez Cieśninę Ormuz szybko znalazły odzwierciedlenie w notowaniach. Ceny ropy i gazu na światowych rynkach zaczęły gwałtownie rosnąć.

W takich momentach pojawiają się też pytania ważne z perspektywy polskich odbiorców: czy konflikt oddalony o tysiące kilometrów może wpłynąć na krajowy rynek gazu? I jak napięcia w jednym z najważniejszych rejonów energetycznych świata mogą przełożyć się na koszty energii dla firm i gospodarstw domowych?

Globalny rynek gazu reaguje na geopolitykę

Rynek gazu ziemnego – zwłaszcza w formie LNG, czyli gazu skroplonego transportowanego statkami – jest silnie powiązany z globalną sytuacją geopolityczną. Gdy napięcia pojawiają się w regionach będących ważnymi producentami surowców, rynki reagują niemal natychmiast.  

Bliski Wschód odgrywa w tym systemie kluczową rolę - w regionie Zatoki Perskiej znajdują się jedne z największych złóż gazu na świecie, a Katar należy do największych eksporterów LNG – to ok 20% wolumenu światowego. Obecnie kraje EU importują tylko ok 8% swojego zapotrzebowania z Kataru. Gaz z tego regionu trafia przede wszystkim do Azji, ale jest również ważnym elementem globalnego handlu surowcem.

Kluczowym punktem transportowym jest Cieśnina Ormuz. Szacuje się, że przez ten wąski odcinek między Iranem a Omanem przechodzi nawet około jedna piąta globalnego handlu LNG. Każde napięcie w tym regionie szybko odbija się więc na nastrojach inwestorów i notowaniach surowców.

Rynek reaguje szybko – ale nie jest w tej samej sytuacji co w 2022 roku

Obraz

W ostatnich dniach wyraźnie wzrosły notowania gazu na europejskim hubie TTF – jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla cen gazu w Europie. W niektórych momentach ceny zmieniały się nawet o 40-50 proc. w ciągu jednego dnia, co dobrze pokazuje skalę nerwowości na rynku.

Na takie ruchy wpływa zwykle kilka czynników jednocześnie. Oprócz napięć geopolitycznych znaczenie mają także typowe elementy rynku gazu: poziom zapełnienia magazynów gazu w Europie, prognozy pogody,  czy sytuacja na globalnym rynku LNG.

– W przypadku rynku gazu pojedyncze wydarzenie rzadko jest jedyną przyczyną zmian cen. Notowania reagują jednocześnie na czynniki geopolityczne, poziom zapasów, sytuację pogodową czy dostępność LNG na świecie. Dlatego krótkoterminowa zmienność jest naturalnym elementem funkcjonowania rynku energii – mówi Wojciech Wiśniewski z Biura Analiz i Pricingu w Elenger - Warto przy tym pamiętać, że obecna sytuacja różni się od tej z 2022 roku, kiedy Europa mierzyła się z bezprecedensowym kryzysem energetycznym po ograniczeniu dostaw gazu z Rosji.  

W obu przypadkach rynek reaguje na ryzyko ograniczonej dostępności gazu. W 2022 roku było ono jednak znacznie wyższe – dotyczyło realnych ograniczeń dostaw i potencjalnego niedoboru surowca w Europie. Obecnie takie ryzyko również jest obecne, jednak jego skala jest wyraźnie mniejsza i wynika głównie z możliwych zakłóceń w globalnym handlu. Dzieje się to w warunkach większej dywersyfikacji źródeł dostaw, co ogranicza wpływ pojedynczych kierunków na cały rynek.

Polski system gazowy po dużej transformacji

Zmienił się również sam sposób funkcjonowania rynku gazu w Polsce. Jeszcze kilkanaście lat temu krajowy system dostaw był w dużym stopniu uzależniony od jednego, wschodniego kierunku importu.  

W ostatniej dekadzie Polska znacząco rozbudowała swoją infrastrukturę energetyczną. Jednym z najważniejszych projektów był gazociąg Baltic Pipe, który łączy Polskę z norweskim szelfem kontynentalnym poprzez Danię. Dzięki temu uzyskaliśmy bezpośredni dostęp do złóż gazu na Morzu Północnym – jednym z najważniejszych regionów wydobywczych w Europie.

Drugim filarem systemu jest terminal LNG w Świnoujściu. To infrastruktura umożliwiająca odbiór skroplonego gazu transportowanego drogą morską z różnych części świata. Do terminalu regularnie trafiają dostawy między innymi ze Stanów Zjednoczonych, Kataru czy Afryki.

Polska jest także połączona z europejskim systemem gazowym siecią interkonektorów z Niemcami, Czechami, Słowacją i Litwą. Połączenia te umożliwiają handel gazem na rynku europejskim i zwiększają elastyczność systemu.

– W praktyce oznacza to, że krajowy system opiera się dziś na kilku kierunkach dostaw - zarówno z wydobycia na Morzu Północnym, jak i z globalnego rynku LNG oraz z handlu gazem w ramach europejskiego systemu gazowego. W tym układzie udział gazu z Kataru stanowi mniej niż 10 proc. krajowego zużycia – mówi Paweł Szaniewski, Dyrektor Działu Rynku Hurtowego w Elenger, Członek Zarządu Elenger Polska sp. z o.o.

Co to oznacza dla klientów rozliczanych w modelu SPOT?

W modelu SPOT cena gazu jest powiązana z bieżącymi notowaniami rynkowymi, więc reaguje ona na te same czynniki, które wpływają na globalny rynek energii – od napięć geopolitycznych po poziom zapasów gazu w Europie, sytuację pogodową czy dostępność LNG na rynku światowym.

– Warto pamiętać, że zmienność rynku działa w obie strony. W okresach spokojniejszej sytuacji rynkowej ceny gazu na rynku SPOT często są niższe niż w kontraktach opartych o stałą cenę. Właśnie dlatego wielu odbiorców decyduje się na rynkowy model – pozwala on korzystać z bieżącej sytuacji rynkowej, choć oczywiście oznacza również większą wrażliwość na krótkoterminowe wydarzenia – mówi Paweł Szaniewski, Dyrektor Działu Rynku Hurtowego w Elenger, Członek Zarządu Elenger Polska sp. z o.o.

W praktyce oznacza to, że odbiorcy rozliczani w tym modelu szybciej widzą zmiany, które pojawiają się na rynku hurtowym.

Wnioski dla rynku gazu

Wydarzenia oddalone o tysiące kilometrów mogą dziś szybciej niż kiedyś wpływać na ceny gazu i energii w Europie, jednak nie są same w sobie powodem do niepokoju. Warto patrzeć na nie w szerszym kontekście funkcjonowania rynku oraz działań dywersyfikacyjnych prowadzonych w Polsce i w całej Europie, które wzmacniają bezpieczeństwo dostaw gazu.  

Dzięki rozbudowie infrastruktury i dostępowi do wielu kierunków importu gaz trafia dziś do Europy z różnych części świata. W praktyce oznacza to, że system oparty na zdywersyfikowanych źródłach dostaw jest znacznie mniej narażony na zakłócenia niż model oparty na jednym kierunku importu.

Czym jest LNG i po co skrapla się gaz?

LNG (Liquefied Natural Gas) to gaz ziemny schłodzony do temperatury około -162°C, w której przechodzi on w stan ciekły. W tej postaci jego objętość zmniejsza się nawet około 600 razy w porównaniu z gazem w stanie lotnym. Dzięki temu można przechowywać i transportować znacznie większą ilość energii w relatywnie niewielkiej przestrzeni.
Skraplanie gazu ma więc jeden główny cel – ułatwienie transportu i magazynowania. W formie ciekłej LNG może być przewożony statkami między kontynentami, a następnie dystrybuowany w głąb kraju autocysternami. To właśnie dlatego dostawy LNG stały się ważnym elementem bezpieczeństwa energetycznego wielu krajów, w tym Polski.

Skąd Polska ma LNG?

Obecnie w naszym kraju funkcjonuje tylko jeden terminal importowy LNG, który zlokalizowany jest w Świnoujściu. To do niego regularnie zawijają metanowce, czyli specjalistyczne statki transportujące skroplony gaz ziemny w kriogenicznych zbiornikach. Typowy ładunek takiej jednostki to kilkadziesiąt tysięcy ton LNG, co odpowiada około 1,0 TWh energii po regazyfikacji.
Według oficjalnych danych w 2025 roku terminal w Świnoujściu przyjął rekordowe 81 dostaw. Największy udział mają Stany Zjednoczone, skąd pochodziły aż 62 ładunki. Kolejne 17 transportów dotarło z Kataru, a pozostałe z rynku spotowego, m.in. z Trynidadu i Tobago oraz Senegalu. Tak szeroki wachlarz dostawców sprawia, że polski system energetyczny jest odporny na globalne kryzysy. Nawet napięcia w punktach zapalnych, takich jak np. Cieśnina Ormuz, nie zagrażają ciągłości dostaw, ponieważ większość paliwa dociera do nas bezpiecznym szlakiem atlantyckim z USA. Dodatkowo bezpieczeństwo dostaw LNG wzmacnia wykorzystanie terminalu w litewskiej Kłajpedzie.
Po dotarciu do terminalu, LNG jest przeładowywany do instalacji magazynowych i regazyfikacyjnych. Większość surowca trafia bezpośrednio do krajowej sieci gazociągów po ponownym odparowaniu, a niewielka część (ok. 3%) przeznaczona jest do dystrybucji w formie ciekłej w ramach dostaw realizowanych drogą lądową.
Warto przy tym podkreślić, że Elenger zaopatruje się także w innych europejskich terminalach. Dzięki temu dostawy LNG mogą być jeszcze bardziej elastyczne, stabilne i dopasowane do zapotrzebowania klientów, gwarantując niezależność energetyczną w dowolnej lokalizacji.

LNG w drodze – transport autocysternami

Po przeładunku w terminalu skroplony gaz trafia do specjalistycznych autocystern kriogenicznych. To charakterystyczne pojazdy z dużym cylindrycznym zbiornikiem, zaprojektowanym tak, aby utrzymywać ekstremalnie niską temperaturę. Dostawy LNG realizowane autocysternami są bardzo efektywne i – co szczególnie ważne – niezależne od dostępności sieci gazowej.
Jedna autocysterna LNG przewozi zwykle około 18 ton skroplonego gazu, co odpowiada mniej więcej 25 tysiącom metrów sześciennych gazu ziemnego po regazyfikacji. W przeliczeniu na energię oznacza to nawet około 275 MWh energii w jednej cysternie. To ilość, która może zasilić średniej wielkości zakład przemysłowy przez wiele dni pracy.

Jak wygląda rozładunek LNG?

Autocysterna dociera do punktu odbiorczego, którym może być:

• stacja regazyfikacji LNG zasilająca np. zakład przemysłowy,
• stacja paliw LNG dla transportu ciężkiego.
   

Sam proces rozładunku jest stosunkowo szybki i trwa do dwóch godzin. W tym czasie LNG jest przepompowywany z cysterny do stacjonarnego zbiornika kriogenicznego znajdującego się na stacji regazyfikacji lub stacji paliw.
Z tego zbiornika LNG jest stopniowo odparowywany w parownicach i przekształcany z powrotem w lotny gaz ziemny, który trafia do instalacji odbiorcy. W przypadku stacji paliw LNG przechowywany jest w formie ciekłej i służy jako paliwo dla ciężarówek czy autobusów.

Jak zbudowane są autocysterny LNG?

Autocysterny wykorzystywane do dostaw LNG to bardzo zaawansowane urządzenia techniczne. Ich zbiorniki są zazwyczaj dwupłaszczowe. Oznacza to, że pomiędzy wewnętrzną i zewnętrzną warstwą znajduje się przestrzeń próżniowa wypełniona materiałem izolacyjnym.
Taka konstrukcja ma dwa główne zadania:

• utrzymanie bardzo niskiej temperatury LNG,
• minimalizację strat energii poprzez ograniczenie dopływu ciepła z zewnątrz.

Dodatkowo autocysterny LNG wyposażone są w specjalne zawory bezpieczeństwa, systemy monitorowania ciśnienia i temperatury oraz instalacje umożliwiające bezpieczny załadunek i rozładunek gazu.

Zbiorniki LNG na stacjach regazyfikacji

Podobne rozwiązania technologiczne stosowane są w zbiornikach stacjonarnych. Na stacjach regazyfikacji LNG lub stacjach paliw montowane są kriogeniczne zbiorniki magazynowe, które mogą przechowywać skroplony gaz ziemny przez dłuższy czas bez znaczących strat.
Takie zbiorniki również mają konstrukcję dwupłaszczową z izolacją próżniową i są projektowane tak, aby bezpiecznie magazynować gaz w bardzo niskiej temperaturze.
Stanowią one swoisty magazyn energii, regularnie uzupełniany gazem dowożonym autocysternami. 

Podsumowanie

Rozwój infrastruktury LNG sprawia, że dostawy LNG stają się coraz ważniejszym elementem europejskiego rynku energii. Możliwość transportu gazu statkami, a następnie autocysternami zapewnia paliwo w miejscach oddalonych od tradycyjnej infrastruktury gazowej.
Elenger realizuje dostawy LNG zarówno dla przemysłu, jak i dla sektora transportowego, korzystając z rozbudowanej sieci terminali LNG w Europie. Dzięki temu możliwe jest stabilne i elastyczne zaopatrzenie klientów w gaz – niezależnie od lokalizacji.
W praktyce oznacza to, że LNG może dziś zasilać zakłady produkcyjne, ciepłownie, instalacje technologiczne czy flotę pojazdów ciężarowych. A wszystko zaczyna się od skroplonego gazu, który w temperaturze -162°C wyrusza w drogę – najpierw statkiem do terminalu, a potem autocysterną do odbiorcy końcowego.

Sprawdź możliwości dostaw LNG dla swojej firmy

Jeśli jesteś zainteresowany skroplonym gazem ziemnym dla swojej firmy, skontaktuj się ze specjalistami LNG firmy Elenger – polskiego oddziału jednego z wiodących dostawców LNG w regionie Morza Bałtyckiego. Eksperci działu logistyki zaplanują i zrealizują stabilne i elastyczne zaopatrzenie w LNG dopasowane do potrzeb Twojego biznesu.

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY
 

Obowiązkowy audyt to nie sugestia - to rygor finansowy

Największa zmiana dotyczy sposobu, w jaki państwo kontroluje realizację zaleceń poaudytowych. Do tej pory wystarczyło audyt przeprowadzić i zawiadomić o tym Prezesa URE. Nowe przepisy kładą nacisk na mierzalność efektów. Przedsiębiorstwa są teraz zobowiązane do bardziej precyzyjnego raportowania wdrożonych usprawnień.

Dlaczego to ważne? Bo kara za niedopełnienie obowiązków związanych z audytem pozostaje bezlitosna: to do 5% przychodu firmy z poprzedniego roku obrotowego. W świecie wysokich kosztów energii taka kara to dla wielu firm wyrok.

Porozmawiaj z nami o Twoim audycie

System Białych Certyfikatów: Złota zasada „najpierw wniosek”

Białe Certyfikaty (BC) to najskuteczniejszy mechanizm odzyskiwania części nakładów na modernizację służące poprawie efektywności energetycznej, ale nowelizacja uszczelnia proces ich pozyskiwania. Największą pułapką dla managerów jest moment podpisania umowy z wykonawcą.

Zgodnie z nowymi wytycznymi, wniosek o świadectwo efektywności energetycznej musi zostać złożony w URE zanim zapadnie wiążąca decyzja o rozpoczęciu prac (podpisanie kontraktu czy zakup maszyn). Jeśli kolejność zostanie odwrócona, szansa na odzyskanie nawet kilkuset tysięcy złotych bezpowrotnie przepada W praktyce oznacza to, że decyzje inwestycyjne powinny być poprzedzone analizą kwalifikowalności do systemu wsparcia. W Elenger pilnujemy tego procesu na etapie analizy finansowej, by inwestycja od pierwszego dnia pracowała na swój zwrot.

Odzysk ciepła i modernizacja procesów: Tu leżą pieniądze

Ustawa w nowym brzmieniu promuje konkretne rozwiązania techniczne, które mają największy wpływ na system energetyczny kraju. Odzysk ciepła odpadowego, modernizacja napędów czy inteligentne systemy zarządzania energią (BMS) dobrze wpisują się w katalog przedsięwzięć poprawiających efektywność energetyczną?. To już nie są „nowinki technologiczne”, ale standardy, których brak oznacza realną stratę finansową każdego dnia pracy zakładu.

Zamów audyt i sprawdź potencjał oszczędności

Elenger łączy technikę z finansami

W Elenger nie patrzymy na nowelizację ustawy jako na zbiór nakazów. Widzimy w niej okazję do optymalizacji budżetu naszych klientów. Łączymy twardą wiedzę naszych audytorów z analitycznym podejściem do finansowania inwestycji.

Pomagamy przeprowadzić audyt obowiązkowy tak, aby stał się on realnym planem naprawczym, a nie tylko kosztem. Wykorzystujemy system Białych Certyfikatów oraz pożyczki z umorzeniem (BGK/KPO), aby modernizacja firmy kosztowała o połowę mniej, niż zakładał pierwotny kosztorys.

Efektywność energetyczna to dzisiaj twarda matematyka biznesowa. Pytanie nie brzmi „czy musisz to zrobić”, ale „ile pieniędzy tracisz, nie robiąc tego już teraz”.

Umów spotkanie z ekspertem