A w jaki sposób naz firma pomaga przedsiębiorstwom w poprawie efektywności energetycznej? Opiszę na przykładzie firmy, która zdecydowała się skorzystać z naszych usług – doradztwa energetycznego oraz audytu efektywności energetycznej.
 

Przykład audytu efektywności energetycznej

Przedsiębiorstwo z branży spożywczej stanęło przed wyzwaniem związanym z rosnącymi kosztami energii oraz zobowiązaniami do redukcji emisji dwutlenku węgla. Pomysłem służącym poprawie efektywności energetycznej była modernizacja maszynowni chłodniczej. Celem było zastąpienie przestarzałych urządzeń freonowych, nowoczesnymi instalacjami chłodniczymi, opartymi na amoniaku – naturalnym czynniku chłodniczym. Taka zmiana przyczyniła się do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, w porównaniu z użyciem tradycyjnych czynników freonowych.

Prace standardowo rozpoczęliśmy od wizji lokalnej u klienta, podczas której nasz zespół przeprowadził szczegółową analizę instalacji, identyfikując obszary potencjalnych oszczędności. Wykorzystując najnowsze urządzenia pomiarowe, dokładnie monitorowaliśmy parametry pracy instalacji chłodniczej. Na podstawie wykonanych pomiarów oraz po zapoznaniu się z dokumentacją techniczno-ruchową urządzeń, określiliśmy zapotrzebowanie zakładu na chłód oraz jego profil produkcji. 

Kolejnym krokiem było przeanalizowanie wpływu proponowanej modernizacji maszynowni chłodniczej na zużycie energii elektrycznej oraz emisji dwutlenku węgla. Opierając się na wcześniejszej analizie, tj. wyznaczonym zapotrzebowaniu na chłód oraz kartach katalogowych nowych urządzeń, stwierdziliśmy spadek zapotrzebowania na energię elektryczną o ok. 20% dla nowego układu, w stosunku do istniejącej instalacji chłodniczej. 
 

Oszczędności z audytu efektywności energetycznej

Rezultatem naszych prac był audyt efektywności energetycznej uzupełniony o dodatkowe elementy, tj. analizę ekonomiczną według standardów firmy, godzinowy profil oszczędności, raport z przeprowadzonych pomiarów oraz niezbędną specyfikację potrzebną do sporządzenia przetargu.

Po wdrożeniu naszych rekomendacji przedsiębiorca ograniczył zużycie energii elektrycznej do poziomu 548 MWh/rocznie, dzięki czemu oszczędności w pierwszym roku wyniosły ok. 500 tys. zł. W skład tej kwoty wchodzi sprzedaż pozyskanych świadectw efektywności energetycznych (ok. 100 tys. zł) oraz oszczędność wynikająca z mniejszej konsumpcji energii elektrycznej, dzięki modernizacji urządzeń (400 tys. zł). Ważnym był również osiągnięty aspekt ekologiczny, czyli ograniczenie dwutlenku węgla o 388 ton.
 

Obraz

Dzięki zaoszczędzonej energii na wymaganym poziomie przedsiębiorca mógł złożyć także wniosek o wydanie świadectw efektywności energetycznej. Świadectwa efektywności energetycznej, inaczej białe certyfikaty, są to instrumenty finansowe wydawane przez Prezesa URE i potwierdzają ilość zaoszczędzonej energii, która jest rezultatem wdrożenia konkretnych działań służących poprawie efektywności energetycznej. Nasz klient z tytułu białych certyfikatów pozyskał 92 tys. zł, co pozytywnie wpłynęło na rentowność inwestycji. 
 

Dotacje na audyt efektywności energetycznej

Oczywiście, aby dojść do takich poziomów oszczędności, trzeba liczyć się z dość kosztownymi inwestycjami, na które wiele firm zwyczajnie nie stać. Rozwiązaniem są na pewno zewnętrzne dopłaty. Przykładem mogą być dwa programy dofinansowań, które z sukcesem realizujemy i pomagamy zainteresowanym przedsiębiorcom w uzyskaniu dodatkowych funduszy:

• FEnIKS – wsparcie efektywności energetycznej i zielonej transformacji przedsiębiorstw, termin naboru: 29.03-29.05.2024r.
• Kredyt ekologiczny – wsparcie w pozyskaniu Kredytu ekologicznego i dofinansowania do 70%, terminy najbliższych naborów: 25.04.2024-25.07.2024 i 17.10.2024-30.12.2024.

Na ten moment pozyskaliśmy już 4,4 mln zł dotacji dla naszych klientów. 

Chcesz wiedzieć, czy Twoja firma może także zmniejszyć zużycie i uzyskać białe certyfikaty? Skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się więcej o korzyściach płynących z efektywności energetycznej.

 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY
 

~ Adrianna Łakomska – audytor energetyczny

Jesteśmy partnerem mLeasingu w zakresie audytów energetycznych i białych certyfikatów.

Obraz

Czytaj także:

• Sprzedaż energii z fotowoltaiki dla firm – oszczędności i możliwości
• Strategia zielonej transformacji w biznesie
• Jak fotowoltaika poprawia efektywność energetyczną Twojej firmy?
• Obowiązkowy audyt energetyczny – ustawowy obowiązek dla firm, czy szansa na oszczędności?
• Dofinansowanie na zwiększenie efektywności energetycznej w firmie – dlaczego warto?

Firma jako prosument – czy to możliwe?

W 2016 roku wprowadzono zmiany w ustawie dotyczącej odnawialnych źródeł energii, co umożliwiło przedsiębiorstwom uzyskanie statusu prosumenta, czyli jednoczesnego producenta i konsumenta energii. Oznacza to, że firmy mogą teraz produkować prąd na własny użytek, korzystając jednocześnie z sieci energetycznej. O ile do niedawna pojęcie prosumenta dotyczyło głównie klientów indywidualnych, obecnie może nim być każdy użytkownik systemu o mocy do 50 kWp.

Warunki, jakie musi spełnić firma, aby uzyskać status prosumenta:

• nie może zajmować się głównie produkcją i konsumpcją prądu,
• moc instalacji fotowoltaicznej nie może przekroczyć 50 kWp,
• przedsiębiorstwo musi podpisać umowę kompleksową ze sprzedawcą energii elektrycznej.

Do grona prosumentów mogą dołączyć zarówno firmy, jak i rolnicy, osoby prowadzące gospodarstwa rolne, wspólnoty mieszkaniowe, czy jednostki sektora finansów publicznych.
 

Fotowoltaika dla firm – czy to się jeszcze opłaca?

W dobie rosnących cen energii elektrycznej polskie przedsiębiorstwa coraz chętniej sięgają po audyty i doradztwo pozwalające na zwiększenie efektywności energetycznej. Jednym z najpopularniejszych wyborów jest właśnie fotowoltaika, która dzięki swoim zaletom staje się atrakcyjną formą inwestycji. Wiele firm decyduje się na korzystanie z zewnętrznego finansowania w celu pokrycia kosztów instalacji fotowoltaicznych. Przykładem mogą być dwa programy dofinansowań, które kompleksowo przygotowujemy i obsługujemy zainteresowanym przedsiębiorcom:

• Kredyt ekologiczny – wsparcie w pozyskaniu Kredytu ekologicznego i dofinansowania do 70%,
• FEnIKS – wsparcie efektywności energetycznej i zielonej transformacji przedsiębiorstw.

Takie rozwiązania pozwalają na szybsze osiągnięcie niezależności energetycznej, bez konieczności angażowania znaczących środków własnych na początku inwestycji.

Przykład oszczędności z fotowoltaiki

Dla firmy z branży produkcyjnej przygotowaliśmy audyt efektywności energetycznej, audyt termomodernizacyjny oraz wniosek o dofinansowanie z funduszu FENG (program – Kredyt ekologiczny).

Rozpoczęliśmy od przeprowadzenia wizji lokalnej u klienta, podczas której dokładnie oceniliśmy stan techniczny budynku pod względem ewentualnej termomodernizacji. Przeprowadziliśmy również analizę możliwości zabudowy dachów zakładu panelami PV

Na podstawie rocznego profilu zużycia energii elektrycznej oraz dostępnego miejsca, określono moc instalacji fotowoltaicznej na poziomie 850 kW oraz przedstawiono propozycję rozmieszczenia paneli fotowoltaicznych na dachach. Dla dobranej instalacji opracowaliśmy analizę produkcji energii elektrycznej. Zestawiając te dane z rzeczywistym zużyciem energii, określono, że instalacja fotowoltaiczna pokryje od 8% do 90% zapotrzebowania zakładu w zależności od miesiąca. Pozwoli to również na ograniczenie emisji CO2 o ponad 600 ton rocznie tj. ponad 30% aktualnej emisji.

Następnie przygotowaliśmy wniosek o dofinansowanie w ramach pierwszego naboru Kredytu ekologicznego i złożyliśmy odpowiednie dokumenty w Banku Gospodarstwa Krajowego. Przedsiębiorstwo ma szansę na uzyskanie dotacji w wysokości ponad 1,25 mln zł, co stanowi około 60% wartości inwestycji, przeznaczonej na wytwarzanie zielonej energii za pomocą fotowoltaiki. Dzięki temu roczny koszt energii elektrycznej spadnie o około 15% oraz pozwoli obniżyć koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa i tym samym podniesie konkurencyjność firmy na rynku.
 

Jak działa sprzedaż energii z fotowoltaiki?

Od 1 kwietnia 2022 roku prosumentów rozlicza się na zasadzie net-billingu. Oznacza to, że energia elektryczna wytworzona przez panele fotowoltaiczne, która nie zostaje zużyta przez firmę, trafia do sieci i jest rozliczana według określonej stawki.

Proces sprzedaży energii z fotowoltaiki wygląda następująco:
 

Obraz

Na koniec roku rozliczeniowego prosument może wypłacić 20% depozytu bez podatku, a reszta przepada. Czy więc sprzedaż energii z fotowoltaiki jest opłacalna? Zdecydowanie tak, o ile firma spełni wszystkie ustawowe wymogi.
 

Fotowoltaika dla firm – wartość inwestycji

Instalacje OZE cały czas zyskują na popularności. Dla firm to nie tylko sposób na obniżenie kosztów, ale także na budowanie pozytywnego wizerunku jako ekologicznego przedsiębiorstwa. Inwestycja w fotowoltaikę przynosi wiele korzyści, takich jak:

• budowa świadomości marki przyjaznej środowisku naturalnemu,
• obniżenie zużycia energii elektrycznej od sprzedawcy,
• zwiększenie niezależności energetycznej,
• minimalizacja przestojów spowodowanych przerwami w dostawie prądu,
• możliwość odliczenia podatku VAT od kosztów montażu.

Warto zauważyć, że fotowoltaika w firmie objęta jest 23% stawką VAT, co oznacza, że przedsiębiorca może odliczyć podatek od kosztów związanych z montażem.
 

Jak sprzedać nadwyżkę energii z fotowoltaiki?

Jeśli posiadasz instalację fotowoltaiczną i wytwarzasz więcej energii, niż jesteś w stanie zużyć, możesz sprzedać nadwyżkę. Nasza firma już od roku 2019 realizuje odkup energii elektrycznej z OZE, współpracując w tym zakresie zarówno z prosumentami, jak i podmiotami dysponującymi znacznie większymi instalacjami. Naszą ofertę kierujemy do źródeł wytwórczych korzystających z różnych zasobów naturalnej odnawialnej energii, m.in. energia słoneczna, wiatrowa, wodna czy pochodząca z biogazu.

W ciągu tych 6 lat rynek wytwarzania energii z odnawialnych źródeł zmienił się diametralnie, czego przykładem niech będzie fakt, że moc zainstalowana w instalacjach fotowoltaicznych wzrosła w tym czasie ponad 80-krotnie (0,2 GWh na koniec 2018 wobec 17,1 GWh na koniec 2023)*. Zmiany te wpłynęły na charakterystykę pracy całego systemu elektroenergetycznego, sposób kształtowania cen na rynku, a także na koszty bilansowania ponoszone przez uczestników rynku energii. Nasza oferta stworzona jest tak, by zapewnić wytwórcy energii z OZE maksymalną efektywność kosztową wykorzystania własnej energii. Wybierając nas jako partnera w zakresie odkupu energii wytwarzanej w Twojej instalacji OZE, wybierasz pewność, wiedzę i doświadczenie.

Aby dowiedzieć się więcej na temat formuły rozliczeniowej i uzyskać indywidualną umowę, skontaktuj się ze specjalistą.
 

ZAMÓW DARMOWĄ KONSULTACJĘ

Montaż instalacji fotowoltaicznej dla firmy to nie tylko inwestycja w oszczędności, ale także krok w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości. Dzięki możliwościom, jakie oferuje fotowoltaika, przedsiębiorstwa mogą nie tylko obniżyć koszty energii, ale także przyczynić się do ochrony środowiska naturalnego.

Czytaj także:

• Strategia zielonej transformacji w biznesie
• Jak fotowoltaika poprawia efektywność energetyczną Twojej firmy?
• Obowiązkowy audyt energetyczny – ustawowy obowiązek dla firm, czy szansa na oszczędności?
• Dofinansowanie na zwiększenie efektywności energetycznej w firmie – dlaczego warto?
• Fotowoltaika a nasłonecznienie w Polsce – czy to się w ogóle opłaca?

* źródło: https://www.rynekelektryczny.pl/moc-zainstalowana-fotowoltaiki-w-polsce

Słowniczek pojęć:

Europejski Zielony Ład (European Green Deal) – zestaw polityk inicjowanych przez Unię Europejską, mających na celu uczynienie gospodarki UE neutralną dla klimatu do 2050 r. Obejmuje zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii, poprawę efektywności energetycznej i promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym, aby zminimalizować wpływ na środowisko naturalne.

kWp (kilowatopeak) – jednostka określająca szczytową moc zainstalowaną paneli fotowoltaicznych. Odnosi się do maksymalnej mocy, jaką urządzenie może wygenerować w idealnych warunkach (np. w przypadku paneli słonecznych przy optymalnym nasłonecznieniu).

Net-billing – system rozliczeń dla prosumentów energii, umożliwiający sprzedaż nadwyżek wyprodukowanej energii do sieci elektroenergetycznej. W ramach net-billingu energia dostarczona do sieci jest rozliczana z energią pobraną, ale po różnych stawkach.

OZE (Odnawialne Źródła Energii) – źródła energii, które są odnawialne i nie wyczerpują się w skali ludzkiego życia. Obejmują energię słoneczną, wiatrową, wodną, geotermalną oraz energię uzyskiwaną z biomasy.

Prosument – połączenie słów producent i konsument. W kontekście energetyki prosument to podmiot (osoba fizyczna, firma czy instytucja), który produkuje energię na własne potrzeby, często z odnawialnych źródeł energii (np. panele słoneczne) i może sprzedawać jej nadwyżki do sieci energetycznej.

SPOT – w kontekście rynku energii, termin SPOT odnosi się do rynku energii elektrycznej, na którym transakcje kupna-sprzedaży energii odbywają się na żądanie (spot market). Ceny na rynku spotowym mogą się zmieniać w zależności od popytu i podaży, warunków atmosferycznych i innych czynników wpływających na produkcję i konsumpcję energii.

Trendy w branży energetycznej na 2024 r.

Rok 2024 przynosi ze sobą nowe kierunki rozwoju i innowacje w energetyce. Od zrównoważonej produkcji po cyfrową i zieloną transformację. Niektóre z nich mają potencjał, by radykalnie zmienić sposób, w jaki produkujemy, dystrybuujemy i konsumujemy energię.
 

Obraz

1. Zrównoważona produkcja energii

Odnawialne źródła energii, w szczególności energia słoneczna i wiatrowa, stają się coraz bardziej efektywne i dostępne. Inwestycje w obszarze tych technologii ciągle rosną, co przyczynia się do zmniejszenia zależności od paliw kopalnych. Coraz lepsze baterie do magazynowania energii oraz innowacje w turbinach wiatrowych umożliwiają wydajniejsze wykorzystanie zasobów naturalnych.

Dużą szansą na rozwój w tym obszarze będą środki z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), które w 46,6% łącznego budżetu mają zostać przeznaczone na cele klimatyczne, czyli zieloną transformację naszej energetyki.

2. Efektywność energetyczna w firmach

W dobie wysokich cen prądu i gazu dużą popularnością cieszą się audyty energetyczne, pozwalające oszacować potencjalne oszczędności na rachunkach za energię w firmie. We wnioskach poaudytowych wymienione są także działania poprawiające efektywność energetyczną, ale wymagające środków finansowych. Inwestycje mogą wymagać znaczących kosztów, ale przedsiębiorca nie zostaje z tym sam. Z pomocą przychodzą rządowe i unijne dotacje. Obecnie na rynku dostępne są dwa programy dofinansowań dla właścicieli firm, które z sukcesem realizujemy dla naszych klientów:

• Kredyt ekologiczny – wsparcie w pozyskaniu Kredytu ekologicznego i dofinansowania do 70%,
• FEnIKS – wsparcie efektywności energetycznej i zielonej transformacji przedsiębiorstw.

3. Magazynowanie energii

W ostatnim dwóch latach temat magazynowania energii pojawiał się bardzo często. Mocnym impulsem była tutaj kwestia bezpieczeństwa dostaw energii, po inwazji Rosjan na Ukrainę. Zjawisko to będzie kontynuowane w kolejnych latach, ponieważ rozwój technologii magazynowania energii jest także kluczowy dla stabilizacji sieci i integracji odnawialnych źródeł energii, szczególnie w warunkach zmiennego wytwarzania. Tym samym coraz większą popularnością cieszą się instalacje hybrydowe – łączące w jeden system panele fotowoltaiczne i/lub turbiny wiatrowe z magazynem energii. Zwłaszcza że na rynku dostępne są programy dofinansowań dla takich instalacji.

Z pojęciem magazynowania energii związany jest postęp w technologiach akumulatorów. Przede wszystkim rozwój baterii litowo-jonowych oraz nowe rozwiązania, tj. akumulatory sodowo-siarkowe, otwierają nowe możliwości dla magazynowania energii.
 

4. Elektromobilność jako standard

Elektromobilność zyskuje na znaczeniu, a kluczową rolę odgrywa tutaj rozbudowa infrastruktury ładowania pojazdów. Rozwój stacji ładowania, zarówno w przestrzeni publicznej, jak i prywatnej, to istotny element dalszej popularyzacji pojazdów elektrycznych. Na koniec sierpnia 2023 r. po polskich drogach jeździło blisko 90 tys. samochodów z napędem elektrycznym [1]. Na taki wynik na pewno niemały wpływ ma system dopłat dla samochodów osobowych i dostawczych.

Masowe przyjęcie elektryków stawia nowe wyzwania dla sieci energetycznych, które muszą być przystosowane do zwiększonego popytu na energię oraz do zarządzania niestandardowymi cyklami ładowania. Wato tutaj dodać, że dla rozwoju infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, również dostępne są programy dofinansowań.
 

5. Paliwo gazowe jako część przejściowej strategii energetycznej

W kontekście globalnych wysiłków na rzecz dekarbonizacji i zrównoważonego rozwoju technologie gazowe, w tym te wykorzystujące skroplony gaz ziemny (LNG) oraz gaz syntetyczny, mogą pełnić funkcję paliwa przejściowego. Umożliwiają redukcję emisji CO₂ w porównaniu do tradycyjnego węgla, stanowiąc etap na drodze do pełnej, zielonej transformacji energetycznej. Paliwa gazowe, w tym nowoczesne technologie wykorzystujące wodór i biogaz, stają się ważnym elementem strategii energetycznych na całym świecie.

Wodór produkowany w procesach niskoemisyjnych, tj. elektroliza zasilana energią odnawialną, uznawany jest za jedno z najbardziej obiecujących paliw przyszłości. Może znaleźć zastosowanie zarówno w transporcie, przemyśle, jak i w sektorze energetycznym, oferując czystą alternatywę dla tradycyjnych paliw kopalnych.

Biogazownie, wykorzystujące proces fermentacji materiałów organicznych do produkcji biogazu, przyczyniają się do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym. Biogaz może być wykorzystywany do produkcji ciepła, energii elektrycznej oraz jako paliwo dla pojazdów, wspierając lokalne gospodarki i redukując emisję gazów cieplarnianych.

Powyższe rozwiązania gazowe nie tylko przyczyniają się do transformacji sektora energetycznego, ale także oferują nowe możliwości w zakresie magazynowania energii i stabilizacji sieci energetycznych. Ich rozwój i integracja z istniejącymi systemami energetycznymi będzie kluczowym elementem strategii energetycznych na nadchodzące lata.
 

6. Inteligentne sieci energetyczne

Cyfryzacja sieci energetycznych pozwala na lepsze zarządzanie przepływami energii, przewidywanie awarii i optymalizowanie dostaw. Automatyzacja przyczynia się do zwiększenia efektywności i niezawodności sieci.

Inteligentne sieci umożliwiają sprzedawcy bardziej elastyczne zarządzanie popytem i podażą energii, co jest kluczowe w kontekście zwiększonego udziału nieregularnych źródeł odnawialnych. Z kolei dla odbiorcy inteligentna sieć oznacza aktywne zarządzanie własnym zapotrzebowaniem i zużyciem energii, co jest możliwe m.in. dzięki licznikom zdalnego odczytu.
 

7. Mikrosieci i lokalne systemy energetyczne

Mikrosieci pozwalają tworzyć lokalne, autonomiczne systemy energetyczne, które mogą działać niezależnie od głównej sieci, zwiększając niezawodność dostaw i bezpieczeństwo energetyczne.

Rozwój mikrosieci może również wspierać integrację odnawialnych źródeł energii i lokalnych inicjatyw energetycznych, promując zrównoważony rozwój i decentralizację produkcji energii.
 

8. Sztuczna inteligencja w energetyce

Sztuczna inteligencja (AI) odgrywa coraz większą rolę w energetyce, od automatyzacji procesów po inteligentne analizy, które pomagają w przewidywaniu trendów rynkowych i zachowań konsumentów.

Cyfrowa transformacja w branży energetycznej otwiera drzwi do wykorzystania Big Data i zaawansowanej analizy danych. Dzięki temu możliwe jest optymalizowanie operacji, przewidywanie zapotrzebowania na energię oraz lepsze zarządzanie zasobami.
 

9. Bezpieczeństwo energetyczne i niezawodność dostaw

W miarę jak sieci energetyczne stają się coraz bardziej cyfryzowane, wzrasta też ryzyko cyberataków. Inwestycje w zaawansowane systemy bezpieczeństwa i protokoły są kluczowe dla ochrony infrastruktury krytycznej.

Niezawodność i stałość dostaw energii są kluczowe dla stabilności gospodarczej i społecznej. Trendy w energetyce w 2024 r. skupiają się na zwiększaniu odporności sieci i dywersyfikacji źródeł energii.
 

10. Regulacje i polityka energetyczna

Regulacje rządowe i polityka energetyczna odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu trendów branży. Zmiany w prawie mają na celu wspieranie zrównoważonego rozwoju i innowacji technologicznych. Zielona transformacja w biznesie jest trendem, który w kolejnych latach będzie się nasilać. Co to oznacza? Wzrost przedsiębiorstwa ma być realizowany przy zachowaniu równowagi ekologicznej. Firma ma zaspokajać potrzeby tak, aby nie szkodzić środowisku. O tym jak skutecznie wdrożyć strategię ESG w swojej firmie pisaliśmy na blogu:

• Strategia zielonej transformacji w biznesie
• ESG, czyli dlaczego Twoja firma powinna zacząć interesować się sprawozdaniami niefinansowymi już dzisiaj

Polityka energetyczna wpływa na rynki energetyczne, wprowadzając nowe wytyczne dotyczące emisji, cen energii oraz wsparcia dla odnawialnych źródeł energii. Mimo postępu w zrównoważonej produkcji energii branża wciąż stoi przed wyzwaniami środowiskowymi, takimi jak redukcja emisji gazów cieplarnianych i wpływ na różnorodność biologiczną.

Trendy w energetyce w 2024 roku odzwierciedlają dynamiczny rozwój branży i jej adaptację do zmieniającego się świata. Od zrównoważonej produkcji po innowacje technologiczne, te trendy nie tylko kształtują branżę energetyczną, ale również mają głęboki wpływ na społeczeństwo i środowisko.

Nasi eksperci na bieżąco śledzą nowe kierunki rozwoju branży energetycznej i w ramach audytów przekuwają swoją wiedzę w realne oszczędności dla firm. Jeśli jesteś przedsiębiorcą i szukasz doradztwa energetycznego na wysokim poziomie, to zostaw wiadomość naszym specjalistom.

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY

Czytaj także:

• SPOT czy stała cena? Jaki produkt jest lepszy dla Twojej firmy?
• Ile wyniosą opłaty dystrybucyjne za energię elektryczną w 2024 r.?
• Jak fotowoltaika poprawia efektywność energetyczną Twojej firmy?
• Co ma wpływ na wysokość rachunku za gaz ziemny i energię elektryczną?

Porównanie między SPOT-owymi i stałymi cenami gazu i prądu – wady i zalety obu rozwiązań

Czy wiesz, co to jest cena SPOT? Jak ją rozumieć? Otóż cena SPOT-owa pochodzi z rynku dnia następnego, na którym zakup prądu odbywa się po cenach aktualnie obowiązujących na Towarowej Giełdzie Energii. Notowania odbywają się każdego dnia, nawet w święta. Ceny na rynku SPOT zmieniają się każdego dnia. W uproszczeniu rosną, kiedy zapotrzebowanie w systemie jest większe, a maleją, gdy zapotrzebowanie w systemie jest mniejsze.

Innym planem jest stała cena prądu i gazu. Od 1 grudnia 2022 roku do 30 września 2023 roku mikro, małe i średnie firmy płaciły maksymalną, stałą stawkę za energię elektryczną w wysokości 785 zł za MWh netto. Od 1 października 2023 do 30 czerwca 2024 maksymalna stawka dla tych podmiotów wynosi 693 zł za MWh netto.

Jeśli chodzi o gaz, od 1 kwietnia 2023 roku piekarnie i cukiernie korzystają z obniżonej stawki, która wynosi 200,17 zł za MWh. Wynika to z tego, że cena gazu w 2022 roku znacząco wzrosła, co przekładało się wręcz na bankructwa firm ze wspomnianych branż. Wdrożone rozwiązanie miało ograniczyć wzrost cen wyrobów piekarniczych i cukierniczych. Mimo że cena gazu ziemnego 2023 wróciła do niższych poziomów, nadal jest to duży wydatek dla wielu przedsiębiorstw.

Poza tym na rynku są dostępne oferty, które umożliwiają płacenie za gaz ziemny dla firm stałej stawki przez określony w umowie okres.

Które rozwiązanie jest lepsze? Czy stała cena prądu, która zamraża ewentualne wzrosty stawek, stanowi optymalny wybór?
 

Która opcja jest korzystniejsza dla Twojej firmy – SPOT czy stała cena?

Stała cena energii elektrycznej może się wydawać opłacalna. Wiesz wtedy, ile zapłacisz za kWh (sprawdź przelicznik kWh na m³) bez względu na to, co będzie się dziać na rynku. Daje to stabilność, można zaplanować wydatek bez większego ryzyka, że stanie się dużo wyższy – wszystko zależy od zużycia energii.

Problem pojawia się w sytuacji, kiedy ceny giełdowe spadną zdecydowanie poniżej stałej stawki, która wynika z zawartej umowy. W takim przypadku niczego nie zmienisz – energia elektryczna musi być rozliczana według zawartej kwoty. Ewentualnie możesz zerwać umowę, ale to wiąże się z możliwą karą. Który wariant jest lepszy dla firmy? Trudno o jednoznaczną odpowiedź, gdyż to zależy od sytuacji rynkowej.

Np. przedsiębiorcy, którzy kupowali w styczniu 2023 roku energię w formule SPOT-owej, mogli płacić nie więcej niż 730 zł za MWh. To nawet mniej niż zagwarantowana ustawą kwota 785 za MWh. Wspomniane 730 zł uwzględnia wszystkie koszty. Zarówno ceny stałe, jak i SPOT-owe mają zalety i wady.
 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY
 

Zalety i wady SPOT-owych oraz stałych cen gazu i prądu dla Twojej firmy. Wybierz najlepsze rozwiązanie!

Jeden i drugi sposób rozliczenia za zużycie energii ma plusy i minusy. Oto najważniejsze zalety i wady stałych cen:

• Zazwyczaj nie możesz liczyć na niższe stawki, kiedy ceny maleją.
• W okresie umowy zawsze płacisz tyle samo za kWh.

Jeśli chodzi o ceny prądu i gazu SPOT, do ich wad i zalet zaliczamy:

• Cena za energię może spaść i być niższa niż oferty w ramach stałej stawki.
• Cena za energię może być wyższa niż aktualna stawka rynkowa.

Warto przyjrzeć się propozycjom. Standardowa oferta ze stałą ceną nie zawsze będzie opłacalna, chociaż zapewnia komfort zaplanowania wydatków na gaz i energię elektryczną.
 

Jakie czynniki należy brać pod uwagę przy wyborze między SPOT-owymi i stałymi cenami energii? Nie pozostawiaj niczego przypadkowi!

W przypadku zmiennych, SPOT-owych cen prądu, na koszty wpływa wiele czynników. Chodzi m.in. o sytuację na rynku energii elektrycznej i gazu czy realia polityczno-gospodarcze. Z tego powodu obranie strategii na kolejne miesiące nie może być pewne. Warto obserwować sytuację rynkową i ewentualne zapowiedzi analityków.

Trudno oczekiwać, aby ceny mogły wrócić do stawek z 2020 roku czy 2021 roku, natomiast fakty są takie, że niczego nie da się przewidzieć. Jak wspomnieliśmy, cena SPOT energii w styczniu 2023 r. była niższa niż maksimum określone w związku z rządową Tarczą Solidarnościową. Jeśli jednak firma zawarła umowę przed wprowadzeniem wspomnianego maksimum, możliwe, że oferta stałej ceny była zdecydowanie gorsza. Warto przyjrzeć się tym warunkom.
 

Analiza kosztów – SPOT vs. stała cena gazu i prądu dla Twojej firmy. Działaj przewidująco!

Jak wspomnieliśmy, cena SPOT w danym momencie jest zawsze niższa niż zawierana w ramach umowy ze stałą stawką. Dlatego w każdym przypadku początkowo to pierwsze rozwiązanie będzie korzystniejsze z punktu widzenia kosztów.

Weź jednak pod uwagę zmienność na rynku gazu i energii elektrycznej. Pewnych wydarzeń nie da się przewidzieć. Jeśli zależy Ci na stabilności, wybierz stałą cenę. Wtedy taką stawkę możesz wziąć pod uwagę przy ustalaniu kosztów realizacji produktów i usług, bez obaw, że będzie wymagać modyfikacji ze względu na znaczne wzrosty na rynku energii. Jeśli wybierasz zmienną cenę prądu, ceny usług zaplanuj tak, aby nie wymagały częstych poprawek. W 100% żaden specjalista nie przewidzi, na jakie wydarzenia będzie reagował rynek.
 

Strategie oszczędnościowe – SPOT czy stała cena energii dla Twojej firmy?

Stała cena prądu w 2023 roku niekoniecznie musiała się okazać dobrym wyborem, szczególnie jeśli firma zawarła umowę przed zapowiedzią wprowadzenia maksymalnej stawki za energię. Przedsiębiorcy, którzy wybrali cenę SPOT-ową, mogli zaoszczędzić.

Nie wiemy, jak sytuacja zmieni się w kolejnych miesiącach. Jeśli dojdzie do znacznych wzrostów, to korzystna będzie stała cena gazu czy prądu, ale w przypadku spadków, stanie się odwrotnie. Jeśli wybierasz ofertę ze stałymi stawkami, zwróć uwagę na czas obowiązywania umowy. Długi okres jest ryzykowny, ale z drugiej strony w obliczu niepewności na rynku może przynieść Twojej firmie oszczędności.
 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY

Czytaj także:

• Korzyści z instalacji fotowoltaicznej w firmie
• 10 prostych sposobów na oszczędzanie energii
• Czy zakładając firmę, muszę zmienić umowę na media?
• Fotowoltaika dla firm – jak wybrać najlepszą ofertę?
• Opłata mocowa

ESG, czyli Environmental, Social and Corporate Governance to strategia rozwoju firmy na podstawie trzech filarów: E – environmental (zagadnienia środowiskowe), S – social (społeczne) i G – governance (dotyczące ładu korporacyjnego). Zielona transformacja biznesu jest trendem wynikającym z wielu przesłanek oraz kierunkiem, który w kolejnych latach będzie się nasilać. O co właściwie chodzi?
 

Jak strategia zrównoważonego rozwoju wpływa na biznes? Postaw na podejście proekologiczne.

W 1987 roku ogłoszono raport z prac Światowej Komisji ds. Środowiska i Rozwoju zatytułowany „Nasza wspólna przyszłość”, w którym pojawiła się definicja zrównoważonego rozwoju. Chodziło o zachowanie rozwoju gospodarczego przy jednoczesnej ochronie równowagi społecznej i środowiskowej.

Jednym z rezultatów tych prac był Szczyt Ziemi w Rio de Janeiro w 1992 roku. Z czasem pojawiły się nowe koncepcje. Jedną z nich było zaprzestanie mierzenia wzrostu gospodarczego jedynie zmianą PKB. Pojawiły się sugestie, aby brać pod uwagę również wartość środowiska, otoczenia czy życia. Niedawno wprowadzono Europejski Zielony Ład, czyli inicjatywy polityczne, które mają skierować Unię Europejską na drogę transformacji ekologicznej, a docelowo – do 2050 roku – doprowadzić do neutralności klimatycznej.

Obecnie stawia się na zrównoważony rozwój w biznesie. Co to oznacza? W przypadku tej strategii wzrost przedsiębiorstwa ma być realizowany przy zachowaniu równowagi ekologicznej. Firma zaspokaja potrzeby tak, aby nie szkodzić środowisku. Zrównoważony biznes powoduje, że przyszłe pokolenia również będą mogły realizować swoje aspiracje. Oznacza to branie odpowiedzialności za podejmowane działania. Firma ma nie tylko czerpać zyski z określonych zasobów, ale też wnosić pozytywny wkład w gospodarkę i środowisko.

Jak podaje Forbes, aż 90% liderów biznesu twierdzi, że zrównoważony rozwój jest czymś ważnym. Nie chodzi tutaj jednak wyłącznie o ochronę środowiska. Część Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ zwraca uwagę na zupełnie inne kwestie. Wśród nich pojawiły się m.in. osiągnięcie równowagi płci czy eliminacja biedy.
 

Jak skutecznie wdrożyć strategię zielonej transformacji w swojej firmie? O czym musisz wiedzieć?

Zmiany klimatyczne i wiążące się z nimi ryzyko wpływają na niemal każdy aspekt życia człowieka. Dostosowanie się do wymagań ESG wiąże się ze zmianami strategii działalności prowadzonej przez firmy, przy szczególnym uwzględnieniu minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Zielona transformacja w Polsce i na świecie to jedno z największych wyzwań, jakie stoją przed przedsiębiorstwami. Strategii ESG nie da się wdrożyć z dnia na dzień. Najlepiej przygotować plan i konsekwentnie go realizować w poszczególnych dziedzinach. Do zadań, które trzeba wykonać, należą:

• poszukiwanie ekologicznych rozwiązań,
• wdrażanie energooszczędnych technologii,
• ograniczenie śladu węglowego.

Sposobów na to jest wiele. Jeden z dobrych kierunków stanowi fotowoltaika. Własna instalacja powoduje, że energia elektryczna w firmie staje się niemal darmowa. My oferujemy ponadto odkup nadwyżki energii z fotowoltaiki. Oczywiście zakup instalacji wymaga inwestycji, ale wraz z rosnącymi cenami prądu skraca się okres zwrotu. Firma może postawić na różne ekologiczne działania. Jakie?
 

Działania ekologiczne, które przynoszą zyski – ograniczaj koszty, dywersyfikuj źródła dochodu.

Wykorzystanie nieszkodliwych dla środowiska rozwiązań może przynieść firmie oszczędności i przełożyć się na wyższe zyski. Oto przykładowe działania ekologiczne:

• Opakowania wielokrotnego użytku – warto z nich korzystać i dopasowywać do wielkości produktu. Jeśli w pudełku nie ma wolnych przestrzeni, firma transportowa lepiej wykorzysta powierzchnię ładunkową, a tym samym ograniczy liczbę kursów, co przełoży się na zmniejszoną emisję CO₂.
• E-faktury – ogranicz drukowanie, oszczędzaj na papierze i tonerach do drukarki. Wysyłaj faktury elektronicznie. Jeśli jesteś naszym klientem, aktywuj e-fakturę w kilka sekund.
• Produkty niepełnowartościowe nie muszą trafiać do kosza – warto sprzedawać je w niższej cenie, oczywiście dokładnie zaznaczaj, z czego wynika obniżka.

To tylko wybrane ekologiczne działania. Warto ogólnie ograniczać „papierologię”, wyłączać urządzenia, kiedy są zbędne, zakupić meble z recyklingu tam, gdzie wyposażenie wymaga wymiany. Działania ekologiczne w firmie mogą dotyczyć wielu aspektów, z których część nie przychodzi od razu na myśl. Korzystny efekt może przynieść również kogeneracja, która powoduje znaczne obniżenie zużycia paliwa, w stosunku do konwencjonalnej, rozdzielonej produkcji prądu i ciepła.

Ekologiczne działania warto stopniowo wprowadzać do firm już teraz, zwłaszcza że aktualnie dostępne są dwa programy dotacyjne dla przedsiębiorców – Kredyt ekologiczny i FEnIKS. Oba kompleksowo realizujemy i pomagamy zainteresowanym firmom w uzyskaniu dodatkowych funduszy na poprawę efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach – na ten moment pozyskaliśmy już 4,4 mln zł dotacji dla naszych klientów. Zachęcamy do współpracy wypełniając formularz kontaktowy.
 

Dlaczego każda firma powinna przyjąć strategię ESG – co to właściwie dla Ciebie oznacza?

Wiesz już, co to jest ESG, ale dlaczego każda firma powinna przyjąć taką strategię? Eko działania, zagadnienia społeczne i dotyczące ładu korporacyjnego, będą w najbliższych latach w centrum zainteresowania. Zrównoważony rozwój to już nie tylko idea. To konkretne dyrektywy i wymagania, które wynikają z prawa europejskiego. Od 2023 roku duże firmy oraz spółki notowane na giełdzie, osiągające przychody powyżej 170 mln zł netto rocznie i o rocznej sumie bilansowej w wysokości 85 mln zł, mają obowiązek raportowania ESG.

Samo ESG nie stanowi wymysłu jakiejś organizacji, lecz są to zasady proponowane przez banki, firmy, konsumentów, inwestorów i nie tylko. Z biegiem czasu dostosowanie do ESG będzie mieć coraz większy wpływ na decyzje klientów czy nawet wybór przedsiębiorstw, w których szukający pracy chcą zdobyć zatrudnienie. Wdrażanie tych rozwiązań pozytywnie wpłynie na wyniki osiągane przez firmy.
 

Zrównoważony rozwój jako element konkurencyjności – ESG to przyszłość.

W praktyce wprowadzenie ESG przynosi firmie poprawę wydajności i redukcję kosztów. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez Grant Thornton, 42% przedsiębiorstw widzi rzeczywiste korzyści biznesowe, które można osiągnąć dzięki zrównoważonemu rozwojowi. Dokładnie 42% podmiotów inwestuje w takie działania w celu poprawy efektywności operacyjnej i obniżenia kosztów. To elementy, które wpływają na konkurencyjność. Dzięki nim firma może sobie lepiej radzić na rynku. Dla wielu klientów brak zmian w zakresie ESG może przekreślać daną markę jako potencjalnego dostawcę produktów lub usług.
 

Wykorzystanie ESG do budowania marki – postaw na promocję poprzez działania proekologiczne.

Na pozytywny odbiór firmy wśród klientów wpływa wiele czynników. Warto informować, że przedsiębiorstwo dobrowolnie wdraża czynniki ESG w działalności. Wiele podmiotów, które nie muszą jeszcze obowiązkowo składać raportów ESG, podejmuje działania w kierunku ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Ma to budować pozytywny wizerunek marki jako wrażliwej na kwestie ekologiczne, społeczne i zrównoważony rozwój.

Przede wszystkim jednak firma powinna komunikować te kwestie zgodnie z prawdą. Nie powinien być to tak zwany greenwashing, czyli składanie nierzetelnych deklaracji. Może to zostać uznane za przejaw nieuczciwej konkurencji.

Firmy chwalą się, jakie zmiany udało im się wprowadzić w zakresie ESG w Polsce i na świecie. Jakie podejmują działania? Przykłady w kierunku ESG można mnożyć, np. PepsiCo zredukowało tłuszcze nasycone w 75% portfolio produktów spożywczych. Firma poprawiła wykorzystanie wody o 18% w stosunku do roku 2015. Marka chwali się również wieloma innymi dokonaniami w kierunku ESG.
 

Innowacje zielonego biznesu – jak nowe technologie i rozwiązania mogą zmienić przemysł?

Innowacje ekologiczne to nie tylko element wzmacniający wizerunek. Zielone inwestycje coraz mocniej wpływają na prowadzenie działalności przez firmy. Umożliwiają one modernizację przemysłu. Firmy, które przodują w takich zmianach, szybciej się rozwijają, są także bardziej innowacyjne.

Zielone technologie to popularyzacja odnawialnych źródeł energii. Firmy, które są tym zainteresowane, powinny sprawdzić naszą ofertę. Zaprojektujemy dla klientów fotowoltaikę. Jak wspominaliśmy, kupujemy nadwyżki energii, a kiedy instalacja będzie jej produkować zbyt mało, dostarczymy prąd. Rozliczymy energię na podstawie zużycia, przeliczając na kWh (sprawdź, jak przeliczyć kWh na m³).

Droga do osiągnięcia celu wyznaczonego przez UE wymaga wykorzystania nowych technologii w budownictwie, produkcji energetyce i transporcie. Według Międzynarodowej Agencji Energii rynek zielonych technologii będzie wart około 650 mld dolarów rocznie. Innowacje biznesowe przyniosą oszczędności i skuteczne rozwiązania.

Dzięki różnym działaniom przedsiębiorstwa mogą ograniczać zużycie, co już się dzieje. A przecież gaz ziemny dla firm jest zaledwie jednym z wielu obszarów, w których można zmienić praktyki, wdrożyć nowe rozwiązania i zapewnić oszczędności.

~ Ryszard Stefański – Dyrektor Działu Rozwoju Przedsiębiorstwa

Czytaj także:

• ESG, czyli dlaczego Twoja firma powinna zacząć interesować się sprawozdaniami niefinansowymi już dzisiaj
• Korzyści z instalacji fotowoltaicznej w firmie
• 10 prostych sposobów na oszczędzanie energii
• Czy zakładając firmę, muszę zmienić umowę na media?
• Fotowoltaika dla firm – jak wybrać najlepszą ofertę?
• Kogeneracja, czyli jak upiec dwie pieczenie na jednym… gazie?
• Ciepło z własnej kotłowni – ile kosztuje?
• Modernizacja kotłowni
• Polski przemysł na drodze do zeroemisyjności

Co oznacza skrót ESG?

ESG to skrót od słów Environment (Środowisko), Social (Odpowiedzialność społeczna) i Governance (Ład korporacyjny). Przedsiębiorstwa skupiające się na ESG pracują nad zrównoważeniem swoich celów finansowych z wpływem na środowisko i społeczeństwo.

Środowisko (Environmental)

Obszar ten przypomina o mierzeniu skutków swoich działań i ich wpływu na środowisko naturalne. Monitorujemy w nim ilość zużywanej energii, wody czy wyprodukowane zanieczyszczenia. Jednocześnie pracujemy nad redukcją emisji gazów cieplarnianych, wdrażaniem rozwiązań przyjaznych dla środowiska, ograniczeniem szkód i efektywnym wykorzystaniem zasobów.
 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY

Odpowiedzialność społeczna (Social)

To z kolei obszar, w którym zajmujemy się zagadnieniami społecznymi. Są to między innymi: wskaźnik równości wynagrodzeń, rotacja zatrudnienia w firmie, kultura organizacji, a także relacje z pracownikami, klientami, dostawcami i lokalną społecznością.

Ład korporacyjny (Governance)

Analizując ład korporacyjny przyglądamy się etyce biznesowej, przyjętym politykom (np. polityce antykorupcyjnej), strukturze organów zarządczych, zrównoważonemu łańcuchowi dostaw czy zarządzaniu ryzykiem. Firmy dbające o wyżej wspomniane wartości są często dużo bardziej wiarygodne w oczach inwestorów i interesariuszy. 

Poza tymi grupami czynników w raporcie ESG opisujemy także strategię przedsiębiorstwa, model biznesowy, misję, cele, wartości, wyniki finansowe czy zobowiązania na przyszłość.
 

Czy raportowanie ESG jest istotne dla naszego przedsiębiorstwa?

W dzisiejszym świecie kwestie odpowiedzialności społecznej, zrównoważonego rozwoju i dbania o środowisko stają się coraz ważniejsze. W ten sposób ESG jest istotnym elementem strategii biznesowej dla wielu firm, natomiast dla reszty stanie się nim już za chwilę. Przedsiębiorstwa działające w dynamicznym środowisku biznesowym wiedzą już, że transparentność i odpowiedzialne działania to kluczowe kwestie, których nie można pominąć przy planowaniu przyszłości firmy. 

Na niefinansowe raportowanie ESG zwracają uwagę inwestorzy (większe zaufanie, atrakcyjność inwestycji), banki udzielające kredytów (chęć zazielenienia portfela kredytowego) czy na przykład firmy ubezpieczeniowe. Sprawozdania niefinansowe pozwalają skutecznie identyfikować potencjalne ryzyka związane z aspektami środowiskowymi, zarządczymi i społecznymi. Poza tym zwiększają transparentność działań, promują zrównoważony rozwój i są zgodne z aktualnymi (i przyszłymi) regulacjami prawnymi. Kwestie związane z tematem ESG są zatem istotne, w mniejszym lub większym stopniu, dla każdego przedsiębiorstwa. 

ESG nie jest już tylko trendem – stało się normą. Społeczna odpowiedzialność pozwala budować trwałe relacje biznesowe, przyciągać inwestorów oraz skutecznie zdobywać zaufanie klientów. Warto mieć tego świadomość i rozpocząć swoją przygodę z ESG już dziś. 
 

Dyrektywa CSRD i nowe regulacje ESG

Interpretacja dyrektywy CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) w ciągu kilku najbliższych miesięcy zostanie zaimplementowana w Polsce. Dyrektywa CSRD o raportowaniu w zakresie zrównoważonego rozwoju nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek składania corocznych raportów ESG. 

Kogo obejmuje już teraz, a jakie przedsiębiorstwa obejmie dopiero za chwilę?
 

Obraz

Dyrektywa CSRD wprowadzi ponad 100 wskaźników opisowych i liczbowych, które będą musiały zostać uwzględnione w corocznych raportach ESG. Dzięki temu dane na temat zrównoważonego rozwoju będą uporządkowane i porównywalne. Zostanie też wprowadzony wymóg poddania się niezależnym audytom. 
 

Raport ESG – warto wdrożyć już dziś

Przygotowanie raportu ESG to inwestycja w przyszłość, która może przynieść liczne korzyści. Niesie też za sobą wyzwania w postaci problemów ze zbieraniem danych, natłoku informacji oraz cały czas ewoluujących wymagań dotyczących sposobu raportowania. Pomimo tego, przygotowanie raportu ESG to krok w kierunku zrównoważonej przyszłości i większej konkurencyjności przedsiębiorstwa. 

Firmy uwzględniające ESG w swojej strategii minimalizują negatywny wpływ na otoczenie, a przy tym dążą do długoterminowych zysków. W tym przypadku sukces oznacza zysk nie tylko finansowy, ale też społeczny. Dlatego warto świadomie i z pełnym zaangażowaniem przygotować się do tej zmiany już dziś. 

My trzymamy rękę na pulsie! Obserwuj nas po więcej informacji na temat niefinansowego raportowania ESG.
 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY

~ Agata Strójwąs – Analityk Biznesowy

Czytaj także:

• Obowiązkowy audyt energetyczny – ustawowy obowiązek dla firm, czy szansa na oszczędności?
• Dofinansowanie na zwiększenie efektywności energetycznej w firmie – dlaczego warto?
• Co daje audyt energetyczny przedsiębiorstwu?
• Klasa energetyczna – czym jest i czy warto się nią kierować?
• Audyt energetyczny przedsiębiorstwa – jak go przejść?

Czas na wstępne podsumowanie opłat w taryfach biznesowych.
 

Obraz

Ostatnio miałem okazję przygotować symulację nowych opłat dla naszego klienta. Na podstawie już zatwierdzonych podwyżek pokusiłem się o prognozę zmiany kosztów w budżecie firmy o wolumenie rocznym ok. 500 MWh:

• w 2023 r. przedsiębiorca płacił rocznie za energię bierną 6 000 zł/rok, w 2024 r. ta kwota może sięgać już 11 800 zł/rok.
• w 2023 r. jego opłata mocowa wynosiła 47 000 zł/rok, w 2024 r. może sięgać już 57 810 zł/rok.
• w 2023 r. zużycie firmy wynosiło 500 MWh/rok i opłata kogeneracyjna wynosiła 2 480 zł/rok, w 2024 r. wyniesie już 3 090 zł/rok.

Podsumowując, analizowany przeze mnie przedsiębiorca musi liczyć się z podwyżkami o ponad 17 000 zł/rok. A to niestety nie wszystkie podwyżki po stronie dystrybucji, których możemy się spodziewać. W kolejnym artykule napiszę o zmianach w opłatach wynikających z zatwierdzonych przez URE taryf dla dystrybucji energii elektrycznej na rok 2024.

Jeśli chcesz przeanalizować dokładnie swoją sytuację rachunków oraz poznać możliwości ochrony przed nadchodzącymi podwyżkami, zapraszamy do kontaktu.
 

~ Jacek Szczęsny – Kierownik ds. klienta Biznesowego

_ _ _

[I] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną oraz zmieniające je Rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2012 r.

[II] Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym (roczna) www.ure.gov.pl

[III] art. 74 ust. 4 pkt 1) oraz art. 89a ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1854 ze zmianami, dalej Ustawa)

[IV] Ustawa z 14 grudnia 2018 roku o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji (Dz.U. poz. 42 z dnia 10 stycznia 2019 r.)

[V] Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Art. 98. [Stawka opłaty OZE]

[VI] Informacja Prezesa URE www.ure.gov.pl

[VII] art. 11b ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej

[VIII] Taryfy Bxx

[IX] Taryfy Cxx

Wspomniane wyniki badań stanowią tylko dodatkowy argument za oczywistą tezą, że przedsiębiorstwa powinny dążyć do optymalnego wykorzystania energii. Do tego samego nawołuje Unia Europejska. Jednym z priorytetów polityki środowiskowo-klimatycznej Brukseli jest efektywność energetyczna. Sprawdź, jak możesz ją poprawić w firmie dzięki fotowoltaice.
 

Co to jest efektywność energetyczna? Definicja w ujęciu biznesowym

Ze wspomnianego badania i raportu „Elektryczność 4.0. Tańsza, czystsza i stabilniejsza energia dla przedsiębiorstw w Polsce” wynika, że wzrost rachunków za energię dotknął 65% dużych firm, a także 93% małych i średnich podmiotów. W niektórych działalnościach średnia wysokość miesięcznego rachunku wzrosła o ponad 200%. Przedsiębiorstwa mają duży problem z podołaniem tym wydatkom. Aby sobie poradzić, 35% badanych podniosło ceny, 34% musiało uszczuplić rezerwy kapitałowe, a 28% wykorzystało środki przeznaczone na inwestycje.

Aby uniknąć takich problemów albo zminimalizować ich skutki, firma powinna postawić na efektywność energetyczną. Stanowi ona jeden z priorytetów w polityce Unii Europejskiej. Co to jest efektywność energetyczna?

Zgodnie z ustawą z dnia 20 maja 2016 roku o efektywności energetycznej jest to stosunek uzyskanej wielkości efektu użytkowego danego obiektu, urządzenia technicznego lub instalacji, w typowych warunkach ich użytkowania lub eksploatacji, do ilości zużycia energii przez ten obiekt, urządzenie techniczne lub instalację, albo w wyniku wykonanej usługi niezbędnej do uzyskania tego efektu.

Opisując prościej, ustawa o efektywności energetycznej definiuje ją jako miarę oszczędności energii lub zwiększenia efektywności jej wykorzystania, ale zakładając utrzymanie lub zwiększenie jakości, komfortu i bezpieczeństwa. Poprawić tę efektywność można poprzez redukcję zużycia, zmniejszenie zapotrzebowania na energię czy minimalizowanie jej strat. Sposobem na to jest także fotowoltaika w firmie, dzięki której rosnące koszty energii nie będą mieć tak dużego wpływu na działalność przedsiębiorstwa. Można się uniezależnić od zewnętrznych dostaw. Kierując się ściśle definicją efektywności energetycznej, inwestycja w energię z odnawialnych źródeł na pewno przekłada się na poprawę ogólnego bilansu energetycznego przedsiębiorstwa.
 

Ustawa o efektywności energetycznej – podstawy prawne

Celem nowej ustawy o efektywności energetycznej było wdrożenie dyrektywy PE i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. Wprowadzono wiele zmian w zakresie mechanizmu wspierania działań efektywności energetycznej. W 2021 roku doszło do nowelizacji ustawy. Zgodnie z nią do 2030 roku Polska ma zrealizować cel w postaci oszczędności energii finalnej na poziomie nie mniejszym niż 5,58 mln ton oleju ekwiwalentnego, co przekłada się na ok. 65 TWh energii elektrycznej. Celem tej nowelizacji było dostosowanie przepisów do wymagań unijnych.

Zgodnie ze wspomnianą ustawą duże przedsiębiorstwo, notujące obrót roczny powyżej 50 mln i dodatkowo albo zatrudniające powyżej 250 osób, albo mające sumę bilansową w wysokości co najmniej 43 mln euro, musi co 4 lata przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa lub zlecić jego przeprowadzenie.

Efektywność energetyczna odgrywa ważną rolę w przemyśle, czy w przypadku budynków użyteczności publicznej, ale nie tylko. W prawie każdej działalności dbałość o te kwestie przynosi wymierne korzyści.
 

Fotowoltaika, a efektywność energetyczna przedsiębiorstwa – zacznij od ustalenia własnego zużycia

Prąd dla firm może przestać stanowić kosztowny problem dzięki dobrze dopasowanej instalacji. Przedsiębiorstwo będzie bazować na energii wyprodukowanej przez fotowoltaikę. Przed realizacją takiego projektu warto zdecydować się na doradztwo energetyczne, aby ustalić poziom wykorzystania energii i dobrać profil zużycia własnego, czyli tzw. autokonsumpcji.

Przeważnie zapotrzebowanie firm jest dużo większe niż gospodarstw domowych. W przypadku tych pierwszych montowana fotowoltaika przekracza często moc 50 kWp. Jeszcze kilka miesięcy temu realizacja przedsięwzięcia o takiej mocy wymagała pozwolenia na budowę, co wiązało się z kosztowną i długą procedurą. Obecnie z tego obowiązku są zwolnione instalacje nawet do 150 kWp.

Efektywność energetyczna paneli fotowoltaicznych zależy od wielu czynników. Znaczenie mają odpowiedni dobór elementów składowych instalacji, jakość wykonania prac montażowych czy temperatura pracy ogniw. Duży wpływ na efektywność fotowoltaiki ma to, kto odpowiadał za jej realizację i z jakich skorzystał rozwiązań.

Oczywiście, efektywność energetyczną przedsiębiorstwa można poprawić także innymi działaniami. Należą do nich m.in. wymiana oświetlenia i parku maszyn na bardziej energooszczędne czy przeprowadzenie termomodernizacji.
 

Ile można zaoszczędzić na instalacji fotowoltaicznej w firmie? Zwrot już w trzy lata!

Coraz więcej przedsiębiorstw decyduje się na inwestycję w fotowoltaikę, a część korzysta przy tym z zewnętrznego finansowania. W grudniu 2022 roku spółka Millennium Leasing poinformowała, że do tej pory sfinansowała instalacje o wartości 360 mln złotych dla ponad 3,3 tys. klientów. Dzięki fotowoltaice firmy są w stanie łatwiej przewidzieć koszty prądu. Wysoka rynkowa cena energii elektrycznej powoduje, że skrócił się czas zwrotu z inwestycji, który może teraz wynieść nawet 3-4 lata.

Czy fotowoltaika się opłaca? Dobrze dopasowana instalacja, która składa się z wysokiej jakości podzespołów, szybko się zwróci. Warto stawiać na rozwiązania wydajne, trwałe i mające długi okres gwarancji. Jakie oszczędności może zapewnić fotowoltaika dla firmy? To zależy, na jaką instalację możesz sobie pozwolić. Czy masz na tyle dużą powierzchnię, aby umieścić liczbę paneli, dzięki którym wyprodukujesz wystarczająco dużo energii?

Załóżmy, że na dachu zmieści się instalacja o mocy ponad 150 kWp, która wyprodukuje ponad 150 kWh energii. Ile kosztuje fotowoltaika? Cena zależy od wielu czynników, ale w przeliczeniu na 1 kWp – od 3 do 5 tys. zł, co oznacza, że koszt instalacji wyniesie od 450 do 750 tys. zł. Sprawdź, jaką płacisz stawkę za energię, aby ustalić okres zwrotu inwestycji i szacowane roczne oszczędności.

Opłacalność fotowoltaiki jest bezdyskusyjna. Jeśli firma ma wolny teren wokół przedsiębiorstwa albo duży dach, powinna rozważyć tę inwestycję. Instalacja jest niemal bezobsługowa, a na poszczególne podzespoły obowiązuje długa gwarancja.

Kolejną zaletą instalacji w firmie jest bezpieczeństwo energetyczne. W przypadku posiadania magazynu energii uniezależnisz się od przerw w dostawie prądu, które mogą być bardzo kosztowne dla Twojej firmy. Przyszłe wzrosty cen energii także nie będą tak kłopotliwe. Produkujesz więcej prądu, niż potrzebujesz? Możliwy jest odkup energii z fotowoltaiki, który przyniesie Ci dodatkowe wpływy. Skontaktuj się z nami, a przygotujemy dla Ciebie specjalną ofertę odkupu.
 

Pozafinansowe korzyści związane z wdrożeniem projektów OZE w przedsiębiorstwie

Inwestycja w instalację fotowoltaiczną wiąże się nie tylko z oszczędnościami. Fotowoltaika jest bezemisyjna, a tym samym Twoja firma ogranicza przedostawanie się dwutlenku węgla i innych zanieczyszczeń do środowiska. Ekologia i dbałość o przyrodę odgrywają coraz istotniejszą rolę. Przedsiębiorstwa dbają o te kwestie, ale mają one także znaczenie dla klientów. Badania pokazują, że konsumenci lepiej postrzegają firmy, które są zaangażowane społecznie, co wynika m.in. z badania Sponsoring Monitor ARC Rynek i Opinia. Okazuje się, że:

• 59% ocenia korzystniej przedsiębiorstwa zaangażowane w ekologię i ochronę środowiska,
• 57% docenia firmy angażujące się w wydarzenia społeczne.

Zatem korzyści dla środowiska, jakie niesie fotowoltaika, mają znaczenie. Jeśli przedsiębiorstwo nie ma środków na inwestycję, może skorzystać z zewnętrznego finansowania. Obecnie na rynku dostępne są dwa programy pomocowe dla właścicieli firm, mowa o Kredycie ekologicznym i FEnIKS. Z obu efektywnie korzystamy, pozyskując już 4,4 mln zł dotacji na poprawę efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach. Nabory dla ww. programów zaplanowane są w najbliższych kilku miesiącach, więc warto już teraz skontaktować się z nami ws. kompleksowej obsługi wniosków i otrzymania dofinansowania.
 

ZAPYTAJ O SZCZEGÓŁY

~ Ryszard Stefański – dyrektor Działu Rozwoju Przedsiębiorstwa

Czytaj także:

• Dofinansowanie na zwiększenie efektywności energetycznej w firmie – dlaczego warto?
• Co daje audyt energetyczny przedsiębiorstwu?
• Wspólnota mieszkaniowa i spółdzielnia z fotowoltaiką – dlaczego warto zainwestować w instalację i jak to finansować?
• Fotowoltaika a nasłonecznienie w Polsce – czy to się w ogóle opłaca?
• Fotowoltaika dla firm – jak wybrać najlepszą ofertę

Taryfa energetyczna – co musisz wiedzieć?

Zastanawiasz się, czym w odniesieniu do energii elektrycznej są taryfy? Prąd może kosztować mniej lub więcej. Cena, według której masz dostarczaną energię elektryczną, zależy od sprzedawcy prądu i wybranej taryfy prądu, czyli planu. To właśnie według tego planu rozliczane jest zużycie.

Nie obowiązują takie zasady jak u operatorów telefonii komórkowej, gdzie każda firma dowolnie nazywa proponowaną ofertę. Sprzedawcy energii muszą dostosowywać swoje propozycje do tzw. podstawowych grup taryfowych. W zależności od tego, jaką taryfę wybierzesz, mogą obowiązywać takie same stawki przez całą dobę, różne w dzień i w nocy, a także będą inne w zależności od dnia tygodnia. Stawka naliczana jest za kWh (kilowatogodzinę).
 

Grupy taryfowe energii elektrycznej – jakie są?

Taryfy prądu oznacza się za pomocą symboli, na które składają się wielka litera, wskazująca grupę taryfową, oraz dwie umieszczone po niej cyfry – pierwsza określa moc umowną, a druga – liczbę stref.

Jeśli chodzi o grupy taryfowe, to są one następujące:

• A – dla dużych przedsiębiorstw, np. kopalni, gdzie wymagane jest duże napięcie.
• B – dla małych i średnich firm zasilanych prądem o średnim napięciu.
• C – dla małych działalności, np. jednoosobowych, które potrzebują niskiego napięcia.
• G – dla gospodarstw domowych.

Wspomniana moc umowna oznaczana jest cyframi 1 lub 2. W pierwszym przypadku to moc do 40 kW, a drugim – powyżej 40 kW. W Polsce stosuje się przeważnie taryfy jednostrefowe albo dwustrefowe. Pierwsza oznacza taką samą cenę w ciągu doby, a druga – zależną od pory dnia. Teoretycznie są także taryfy energetyczne trzystrefowe i czterostrefowe, ale w Polsce bywają rzadko stosowane.

Na końcu nazwy taryfy prądu może się również znajdować litera. Wskazuje, jak w danej taryfie podzielono dobę:

• a – wyższe ceny dotyczą zużycia w godzinach od 06:00 do 13:00 i od 15:00 do 22:00, a niższe od 13:00 do 15:00 i od 22:00 do 06:00.
• b – więcej zapłacisz za prąd w dzień (od 6:00 do 22:00), a mniej nocą – od 22:00 do 6:00.
• p – oznacza system przedpłacony, zapłatę na zasadzie prepaid.
• w – niższe ceny obowiązują w weekend, od 22:00 w piątek do godz. 6:00 w poniedziałek, a także w święta i dni ustawowo wolne od pracy. Wyższe w dni robocze – od 6:00 w poniedziałek do 22:00 w piątek.

Jak widzisz, to ile będzie Cię kosztować energia elektryczna, zależy od Twojej decyzji. Jaką wybierzesz taryfę i którego sprzedawcę oraz czy dopasujesz ofertę odpowiednio do tego, kiedy wykorzystujesz najwięcej prądu. Jak zatem wybrać? Jaka taryfa energetyczna będzie optymalna w Twoim przypadku?
 

Jaką taryfę energetyczną wybrać? Jak podjąć najlepszą decyzję?

Przede wszystkim weź pod uwagę, gdzie potrzebujesz prądu. Mały sklep osiedlowy, warsztat samochodowy, czy duży zakład produkcyjny? W kolejnym kroku przeanalizuj, jak korzystasz z energii i w jakich godzinach? Jeśli urządzenia elektryczne w Twojej firmie pracują głównie wieczorem i nocą, być może optymalnym rozwiązaniem będzie taryfa nocna. Jeśli jednak w Twoim przedsiębiorstwie z urządzeń korzysta się o prawie każdej godzinie, to lepszym wyborem będzie oferta standardowa, z taką samą stawką przez cały dzień.

Jeśli się zastanawiasz, jak wybrać taryfę energetyczną dla firmy, podejdź do tego indywidualnie. Opiszemy poszczególne, aby ułatwić Ci podjęcie decyzji. Oferujemy doradztwo energetyczne – zapewniamy takie usługi przedsiębiorcom od blisko 10 lat. Podpowiemy także, jaka może być najlepsza taryfa energetyczna dla domu w zależności od reguł zużycia energii.
 

Jaka taryfa energetyczna dla firmy? Spójrz, jak możesz ograniczyć wydatki swojej firmy!

Jak wspomnieliśmy, do przedsiębiorstw skierowanych jest kilka grup taryf dla energii elektrycznej. Przyjrzyjmy się im bliżej. Na początek A, czyli przeznaczone dla dużych fabryk, gdzie wyróżniamy:

• A21 – taryfy typu jednostrefowego, obowiązuje rozliczenie całodobowe.
• A22 – dwustrefowa, inne stawki w strefie szczytowej i pozaszczytowej.
• A23 – trzystrefowa, obowiązują 3 strefy: okres przedpołudniowy, okres popołudniowy oraz pozostałe godziny.

Następnie taryfy B przeznaczone dla dużych firm:

• B21 – jednostrefowa, o mocy przyłączeniowej większej niż 40 kW. Cena za 1 kWh jest taka sama przez całą dobę.
• B22 – dwustrefowa. Ceny są wyższe w godzinach szczytu.
• B23 – trójstrefowa. W tym przypadku mamy szczyt przedpołudniowy, szczyt popołudniowy oraz pozostały czas. Najdrożej jest w popołudniowym. To dobra taryfa dla firm, mogących dostosować godziny pracy do pory, w której energia jest najtańsza.

Kolejna grupa taryfowa energii elektrycznej to C, przeznaczona głównie dla małych firm:

• Taryfa C11 – jednostrefowa, obowiązuje ta sama stawka przez całą dobę. To dobre rozwiązanie dla firm, które prowadzą działalność w dzień.
• Taryfa C12 – dwustrefowa, doba dzielona jest na dwie strefy czasowe, stawki są wyższe w godzinach szczytowych.
• Taryfa C13 – trzystrefowa. Ta sama zasada co w przypadku A23 i B23.
• Taryfa C21 – jednostrefowa. Moc umowna przekracza 40 kW.

Jaką taryfę energetyczną wybrać dla firmy? Indywidualnie, najlepiej po wcześniejszej konsultacji z doradcą sprzedawcy energii elektrycznej, aby zoptymalizować wszelkie opłaty na rachunku. Dodatkową opłatą, wynikającą z wyboru takiej a nie innej taryfy energetycznej, może (ale nie musi) być opłata za moc bierną.
 

Taryfa energetyczna a moc bierna

W Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dn. 4 maja 2007 r. pojawia się zapis mówiący o tym, że zakłady przemysłowe rozliczane są za energię bierną. Dotyczy to jednak zasilania z sieci średniego (SN), wysokiego (WN) i najwyższego napięcia (NN). W związku z tym odbiorcy z taryfami A oraz B zawsze rozliczani są po stawkach określonych w taryfach. Taryfy C mogą być rozliczane za moc bierną, ale nie muszą. W praktyce jednak, pod wypływem rozwoju sieci i aparatury kontrolno-pomiarowej, coraz więcej odbiorców z tej taryfy jest już rozliczanych za energię bierną.

Biorąc pod uwagę powyższe można stwierdzić, że moc bierna ma poniekąd wpływ na dobór taryfy. Dzieje się to na samym początku współpracy ze sprzedawcą energii – przy pozyskiwaniu warunków przyłączeniowych dla obiektu lub podczas zmiany sprzedawcy. Jeśli we wniosku przyłączeniowym klient informuje o odbiornikach typu silniki, transformatory, piece, zasilacze, oświetlenie LED, instalacja PV, czy też posiada długie trasy kablowe – będzie on na pewno rozliczany za energię bierną. Wysokość opłaty za ponadumowny pobór energii biernej uzależniony jest od tego jak odbiorca jest zasilany (z sieci do 1 kV, czy powyżej), czyli od tego, jaką ma taryfę.

Warto więc, przy wyborze taryfy, skonsultować wszelkie wątpliwości z ekspertem. Może się okazać, że energia bierna stanowi znaczną część Twojego późniejszego rachunku za energię elektryczną. Taką usługę możesz zamówić u nas, w ramach doradztwa energetycznego dla kompensacji mocy biernej.
 

Jaka taryfa energetyczna dla domu jednorodzinnego? Jak oszczędzić na wydatkach za prąd?

Wiemy już jak to wygląda w przypadku firm, a jak przedstawia się sprawa taryf energetycznych dla gospodarstw domowych? Oferta dostawy energii dla domów umożliwia Ci dopasowanie taryfy na prąd do Twoich oczekiwań. Oto, jakie mogą być dostępne dla klientów w Polsce:

• G11 – czyli najprostsza, gdyż przez całą dobę obowiązuje ta sama stawka za energię. Łatwo w tym przypadku możesz przewidzieć, ile zapłacisz za prąd w poszczególnych okresach w roku. Jest popularna w szczególności w przypadku niewielkich nieruchomości, które nie są ogrzewane prądem. To najczęściej wybierana taryfa. Wadą tego rozwiązania jest to, że nie korzystasz z tańszej energii w nocy. Z drugiej strony, jeśli zużycie w Twoim gospodarstwie jest wtedy minimalne, to taki wybór i tak nie miałby większego sensu. To typowe rozwiązanie wybierane przez rodziny, gdzie przeważnie dzień zaczyna się wcześnie rano, a kończy późnym wieczorem.
• G12 – ta taryfa za energię elektryczną oznacza, że płacisz mniej za prąd poza godzinami szczytu. Dzięki temu w porze nocnej opłaty są niższe. W przypadku domów, w których nie zużywa się dużo prądu, ta taryfa nie będzie opłacalna. Weź ją pod uwagę, jeśli ogrzewasz dom energią elektryczną. Wtedy możesz ustawić piec tak, aby działał w godzinach, w których prąd jest tańszy.
• G12w – w tym przypadku masz niższe stawki za energię nie tylko poza godzinami szczytu, ale również w weekend, święta i dni ustawowo wolne od pracy.
• G13 – trzystrefowa, gdzie obowiązują pory niskich, średnich i wysokich cen. Aby mogła być opłacalna, wymaga dokładnej analizy i przemyślanego zużycia prądu.
• G11p – czyli przedpłatowa taryfa dla energii elektrycznej. Za prąd płaci się z góry. Posiada się wtedy specjalny licznik, który trzeba doładowywać. Ta taryfa jest często stosowana w przypadku wynajmowanych mieszkań. To bezpieczne rozwiązanie dla właściciela lokalu, gdyż wtedy ma pewność, że nie zostanie z długami. Lokator płaci z góry za energię, którą zamierza wykorzystać.

Jaka taryfa energetyczna dla domu jednorodzinnego będzie najlepsza? Jak widzisz, masz różne możliwości. Oceń, która najlepiej pasuje do reguł wykorzystania energii w Twoim gospodarstwie domowym.
 

Taryfy energetyczne – porównanie

Czy taryfa nocna się opłaca? O której godzinie jest tańszy prąd? To przykładowe pytania i wątpliwości, które możesz mieć. Jeśli intensywnie korzystasz ze sprzętów przede wszystkim nocą, to bardzo dobrze możesz wyjść na taryfie dwustrefowej. Przemyśl to.

Czy taryfa weekendowa się opłaca? Tak, jeśli potrafisz dostosować czas najbardziej intensywnego korzystania z energii do godzin, w których prąd jest najtańszy.

Większość polskich przedsiębiorstw i gospodarstw domowych korzysta z taryfy jednostrefowej. Oczywiście, nie oznacza to, że będzie najlepsza również w Twoim przypadku!

Czytaj także:

• Korzyści z instalacji fotowoltaicznej w firmie
• 10 prostych sposobów na oszczędzanie energii
• Opłata mocowa
• Klasa energetyczna – czym jest i czy warto się nią kierować?
• Fotowoltaika dla firm – jak wybrać najlepszą ofertę