Spis treści

• Wysoka emisyjność polskiej energetyki
• Koszty polityki klimatycznej a cena energii elektrycznej w Polsce
  • EU ETS - dlaczego wpływa na cenę energii?
• Relatywny koszt dla portfela (wskaźnik PPS)
• Zaniedbania infrastrukturalne
• Co to oznacza dla firm w Polsce?
• Najczęstsze pytania (FAQ)

Głos eksperta Elenger

„Wysoka cena energii dla europejskiego biznesu nie wynika z jednego czynnika. Na koszt wpływają jednocześnie ceny paliw, koszt CO2 w EU ETS, struktura krajowego miksu energetycznego, koszty sieci oraz podatki i opłaty. Kraje, w których w godzinach wysokiego zapotrzebowania cenę częściej wyznaczają elektrownie gazowe lub węglowe, są bardziej narażone na wzrost kosztów paliw i uprawnień EUA. Dlatego dla firmy coraz ważniejsze jest nie tylko to, ile energii zużywa, ale również kiedy ją pobiera i jaki model zakupu energii stosuje."

Najczęstsze pytania (FAQ)

Sprawdź ofertę prądu dla firm Elenger

Zastanawiasz się, jak ułożyć strategię zakupową energii elektrycznej odporną na te czynniki? Sprawdź ofertę Elenger albo umów rozmowę z doradcą energetycznym.

Właścicielka piekarni w małej gminie dostaje fakturę za gaz i widzi dwie liczby, które do siebie nie pasują: licznik pokazał 4 432 m³, a na fakturze figuruje 48 628 kWh. Żadnego błędu tu nie ma. To efekt działania współczynnika konwersji gazu - liczby, która przelicza objętość gazu na energię, jaką ten gaz faktycznie niesie. W tym artykule pokazujemy dokładny wzór, konkretne wyliczenia i miejsce, gdzie sprawdzić aktualną wartość współczynnika dla własnej firmy.

Czym jest współczynnik konwersji gazu?

Współczynnik konwersji to inaczej ciepło spalania gazu, wyrażone w kWh/m³. Mówi, ile energii faktycznie niesie jeden metr sześcienny danego gazu - a ta wartość nie jest stała, bo zależy od składu chemicznego gazu docierającego do danego obszaru sieci oraz od warunków zewnętrznych, takich jak temperatura, wilgotność czy ciśnienie atmosferyczne.

Obowiązek rozliczania gazu w kilowatogodzinach, a nie w metrach sześciennych, wprowadziło Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2013 r. (Dz.U. 2013, poz. 820), wdrażające unijne rozporządzenie WE nr 715/2009 znane jako III pakiet energetyczny. Rozliczanie w kWh stało się obowiązkowe od 1 sierpnia 2014 r. - potwierdza to komunikat Urzędu Regulacji Energetyki. Do tego momentu w Polsce rozliczano gaz wyłącznie objętościowo, po prostu licząc metry sześcienne przechodzące przez licznik.

Problem w tym, że metr sześcienny gazu wysokometanowego niesie inną ilość energii niż metr sześcienny gazu zaazotowanego - a rachunek w m³ tego nie pokazywał. Odbiorcy gazu zauważyli też, że m³ gazu wysokometanowego miał inne parametry spalania zimą, a inne latem.

Chodziło o ujednolicenie rozliczeń w całej Unii Europejskiej i o coś praktycznego dla przedsiębiorcy: realną porównywalność cen gazu z innymi nośnikami energii, takimi jak prąd czy olej opałowy. Dopiero rozliczenie w kWh pozwala policzyć, ile faktycznie kosztuje jednostka energii, niezależnie od tego, jakim paliwem firma się ogrzewa czy zasila procesy produkcyjne. Dla firmy planującej budżet energetyczny na kolejny rok to różnica praktyczna, nie tylko księgowa.

Wzór na przeliczenie m³ na kWh

Sam wzór jest prosty:

Współczynnik nie jest jednak liczbą, którą ktoś ustalił raz na zawsze. To średnia (a dla większych odbiorców - średnia ważona) ciepła spalania z okresu rozliczeniowego, wyrażona pierwotnie w megadżulach na metr sześcienny (MJ/m³) i podzielona przez 3,6 - bo tyle megadżuli odpowiada jednej kilowatogodzinie. Innymi słowy: operator systemu dystrybucyjnego mierzy, ile energii faktycznie niesie gaz płynący daną siecią w danym okresie, a wynik tego pomiaru trafia potem na fakturę jako gotowy mnożnik.

Przykład liczbowy

Weźmy przykładową, orientacyjną wartość współczynnika dla gazu wysokometanowego grupy E - 11,10 kWh/m³, mieszczącą się w typowym zakresie 11,10-11,50 kWh/m³ publikowanym przez operatorów sieci dystrybucyjnej.

Dla uproszczenia wyliczeń, analiz, budowania prognoz i estymacji kosztów przyjmujemy średnią arytmetyczną współczynnika na rok - 11,1 kWh/m³.

To dopiero pierwszy krok - dokładne przełożenie tej liczby na złotówki na fakturze pokazujemy w kolejnym artykule z tego cyklu, Jak obliczyć rachunek za gaz w firmie?

Jak sprawdzić / odczytać współczynnik konwersji gazu?

Najprostsze źródło to własna faktura. W tabeli szczegółowego rozliczenia zużycia widnieją razem: 

• stan licznika, zużycie w m³, 

• zastosowany współczynnik konwersji,

• przeliczona wartość w kWh. 

Wystarczy przyjrzeć się temu zestawieniu, żeby zobaczyć, skąd wzięła się kwota na rachunku.

Kluczowy Operator Systemu Dystrybucyjnego publikuje w taryfie współczynnik konwersji w wysokości 10,972 kWh/m³, podobnie inni operatorzy w swoich taryfach dystrybucyjnych publikują współczynniki konwersji dla swoich obszarów dystrybucyjnych.

Na fakturze rozliczeniowej widzimy jednak współczynnik konwersji, który realnie odzwierciedla rzeczywiste, bieżące parametry dostarczanego gazu i będzie się zmieniał - może mieć inną wartość za każdy okres rozliczeniowy.

Można także sprawdzić dane historyczne tego współczynnika konwersji na stronach operatora, w zestawieniach „wartości ciepła spalania w ORCS - miesiąc". Znajduje się tam lista Obszarów Rozliczeniowych Ciepła Spalania, a w niej: „Numer ORCS", „Ciepło spalania" (np. 42,318 MJ/m³) oraz „Współczynnik konwersji" (np. 11,755 kWh/m³).

Numer ORCS można także zweryfikować z mapy prezentującej Obszary Rozliczeniowe Ciepła Spalania na stronie Operatora Systemu Dystrybucyjnego. Wyszukanie działa po podaniu adresu obiektu zasilanego gazem.

Dlaczego „ok. 11,1 kWh/m³” to za duże uproszczenie

Wiele poradników podaje zaokrągloną wartość „10-11 kWh/m³" dla gazu grupy E i na tym kończy temat. Rzeczywistość jest bardziej zróżnicowana. Orientacyjne zakresy ciepła spalania różnią się w zależności od rodzaju gazu docierającego do danej sieci:

Różnica między dolną a górną granicą tych przedziałów przekłada się bezpośrednio na wysokość rachunku przy większym zużyciu. Dlatego, analizując historyczny pobór paliwa gazowego i jego koszty, przyjmujemy rzeczywistą wartość kWh.

Co dalej?

Znajomość własnego współczynnika konwersji to dopiero punkt wyjścia do świadomego zarządzania kosztami gazu w firmie. Kolejny krok to zrozumienie, jak ten przeliczony wolumen w kWh łączy się z ceną jednostkową w umowie - czy to formuła ze stałą ceną, oferta spot na rynku hurtowym, czy połączenie obu w jednej umowie. Dopiero te dwa elementy razem - precyzyjny przelicznik i świadomie wybrana formuła rozliczeniowa - dają firmie realną kontrolę nad budżetem energetycznym, zamiast liczenia na przybliżeniach z internetu.

Więcej o samym rozliczeniu znajdziesz też w artykułach: Jakie są grupy taryfowe na gaz, Licznik gazu - jak sprawdzić jego stan? oraz Główne rodzaje gazu ziemnego dla firm dostępne w Polsce.

Czy jeszcze można dostać dopłatę do kotła gazowego w firmie? W 2026 roku nie ma już prostego wsparcia na zakup nowego kotła gazowego. Od 2025 r. przepisy wynikające z dyrektywy EPBD ograniczają możliwość udzielania dopłat i ulg podatkowych do nowych indywidualnych kotłów na paliwa kopalne.

Nie oznacza to jednak, że firmy zostały całkowicie pozbawione możliwości finansowania inwestycji związanych z ogrzewaniem. Dostępne są programy wspierające modernizację istniejących instalacji grzewczych, a ograniczenia dotyczące paliw kopalnych nie obejmują gazów odnawialnych, takich jak biometan.

Sprawdzamy, jakie dopłaty do ogrzewania gazem ziemnym są dostępne dla firm w 2026 roku, co dokładnie zmieniła dyrektywa EPBD i które inwestycje mogą nadal liczyć na finansowanie.

Zalety ogrzewania gazem ziemnym w firmie

Ogrzewanie gazowe zapewnia dostępność mocy na żądanie, niezależnie od warunków pogodowych - w przeciwieństwie do pomp ciepła czy innych rozwiązań opartych wyłącznie na OZE, których wydajność potrafi spadać w najzimniejsze dni. Nie wymaga też magazynowania paliwa na miejscu, jak ma to miejsce w przypadku węgla czy oleju opałowego. Nowoczesne kotły kondensacyjne osiągają wysoką sprawność, a system gazowy można połączyć z pompą ciepła lub innym źródłem OZE w układzie hybrydowym. Szerszy kontekst techniczny i rynkowy gazu ziemnego znajdziesz w artykule Gaz ziemny - fakty i mity. Co naprawdę warto wiedzieć?

Koszty i opłacalność ogrzewania gazem ziemnym

Opłacalność ogrzewania gazem zależy od trzech czynników:

1. Ceny gazu określonej w umowie.
2. Sprawności instalacji.
3. Grupy taryfowej, do której kwalifikuje się firma.

Metodę obliczania realnego kosztu rozkładamy krok po kroku w artykule Jak obliczyć rachunek za gaz w firmie?

Możliwość dopłat do ogrzewania gazem ziemnym dla firm

Co zmieniła dyrektywa EPBD od 2025 roku

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe zasady wynikające z dyrektywy EPBD (Energy Performance of Buildings Directive), które zmieniły sposób wspierania inwestycji w ogrzewanie wykorzystujące paliwa kopalne. Państwa członkowskie Unii Europejskiej nie mogą już przyznawać dotacji, ulg podatkowych ani innych zachęt finansowych na zakup nowych indywidualnych kotłów zasilanych gazem ziemnym lub olejem opałowym. Ograniczenie obejmuje zarówno budynki mieszkalne, jak i niemieszkalne, w tym obiekty wykorzystywane przez przedsiębiorców. Potwierdza to analiza przepisów dyrektywy EPBD opublikowana przez Prawo.pl.

Warto podkreślić, że nowe regulacje nie wprowadzają zakazu korzystania z ogrzewania gazowego ani montażu nowych kotłów gazowych. Dotychczas eksploatowane instalacje mogą działać bez zmian, a firmy i właściciele budynków nadal mogą instalować nowe urządzenia. Zmianie uległy jedynie zasady finansowania takich inwestycji ze środków publicznych. Poza ograniczeniem pozostają natomiast systemy hybrydowe, łączące kocioł gazowy z pompą ciepła lub innym odnawialnym źródłem energii, a także rozwiązania wykorzystujące gazy odnawialne, takie jak biometan czy wodór. Szczegółowy harmonogram wdrażania i wyjątki od tej zasady opisuje też Infor.pl w materiale o nowych przepisach UE zmieniających ogrzewanie domów.

W praktyce oznacza to konkretną decyzję biznesową: firma planująca nową kotłownię musi dziś liczyć koszt inwestycji bez wsparcia publicznego, chyba że zdecyduje się na rozwiązanie hybrydowe albo biometan. To nie zamyka drogi do gazu jako źródła ciepła - po prostu przesuwa punkt ciężkości z dopłaty do zakupu w stronę finansowania modernizacji już istniejącej infrastruktury, o czym więcej w dalszej części artykułu.

Jak to wygląda w Polsce?

W Polsce zmiany dotyczące finansowania kotłów na paliwa kopalne znalazły odzwierciedlenie w przepisach dotyczących ulgi termomodernizacyjnej. Rozporządzenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które weszło w życie 1 stycznia 2025 r., wykluczyło z ulgi termomodernizacyjnej wydatki na kotły gazowe i olejowe, zbiorniki na gaz lub olej oraz przyłącza do sieci gazowej. O zmianach informował m.in. Bankier.pl w materiale dotyczącym końca ulgi termomodernizacyjnej na piece gazowe i olejowe.

Warto jednak zwrócić uwagę na istotne rozróżnienie. Ulga termomodernizacyjna jest ulgą w PIT przeznaczoną dla osób fizycznych, dlatego nie dotyczy bezpośrednio firm rozliczających podatek dochodowy w CIT. Unijne ograniczenie wynikające z dyrektywy EPBD ma natomiast szerszy zakres i odnosi się do zachęt finansowych przeznaczonych na nowe indywidualne kotły wykorzystujące paliwa kopalne. Oznacza to, że ograniczenia dotyczące publicznego wsparcia nie sprowadzają się wyłącznie do polskiej ulgi termomodernizacyjnej.

W przypadku przedsiębiorców kluczowe jest więc rozróżnienie między konkretnymi polskimi instrumentami podatkowymi i programami dotacyjnymi a unijnymi zasadami dotyczącymi finansowania nowych kotłów na paliwa kopalne. O wygaszaniu wsparcia dla kotłów na gaz, olej i węgiel szerzej informuje również Gramwzielone.pl.

Co nadal jest dostępne dla firm

Koniec dedykowanych dopłat do samego kotła gazowego nie oznacza braku wsparcia dla firm planujących inwestycje w ogrzewanie. Kilka realnych ścieżek finansowania wciąż działa - trzeba jednak sprawdzić, jakie inwestycje obejmuje dany program i jakie warunki należy spełnić.

Przyszłość i regulacje prawne

Harmonogram unijnych zmian jest rozłożony na kilkanaście lat i nie jest tajemnicą - warto go znać, planując inwestycje z długim horyzontem. Ten harmonogram opisuje szerzej Infor.pl w materiale o nowych przepisach UE zmieniających ogrzewanie domów:

Żaden z tych terminów nie oznacza twardego zakazu używania istniejących kotłów gazowych z dnia na dzień. To raczej stopniowe wygaszanie zachęt finansowych i podnoszenie wymagań wobec nowych inwestycji, nie nagła zmiana zasad dla firm, które już dziś ogrzewają się gazem. Dla firmy planującej inwestycje w perspektywie kilku lat oznacza to jedno: nowa kotłownia gazowa zbudowana dziś będzie mogła działać przez cały swój cykl eksploatacyjny, ale kolejne inwestycje - zwłaszcza w nowych budynkach po 2030 roku - będą musiały już spełniać wymóg zeroemisyjności. Więcej o dofinansowaniu efektywności energetycznej i termomodernizacji budynków w kontekście tych zmian piszemy w artykule Jak uzyskać dofinansowanie na efektywność energetyczną i termomodernizację budynków w 2026 roku

Firma dostaje fakturę za gaz i widzi kwotę, której nie da się od razu zweryfikować gołym okiem. Albo odwrotnie - dopiero planuje zmianę dostawcy i chce policzyć koszt, zanim podpisze umowę. W obu przypadkach potrzebny jest ten sam wzór:

W tym artykule pokazujemy, jak samodzielnie obliczyć rachunek za gaz w czterech krokach, na realnym przykładzie liczbowym - bez ogólników, które w poradnikach o gazie dla firm pojawiają się zaskakująco często.

Warto od razu zaznaczyć różnicę względem poradników pisanych z myślą o gospodarstwach domowych: firma rozlicza się według innych grup taryfowych i progów zużycia, opłata stała naliczana jest ryczałtowo miesięcznie albo według mocy umownej i liczby dni kalendarzowych, dochodzi podatek akcyzowy, a czasem także opłata za przekroczenie mocy umownej. To zmienia sposób liczenia realnego kosztu, nie tylko samą kwotę na fakturze.

Z czego składa się rachunek za gaz w firmie?

Rachunek dzieli się na dwie grupy opłat, do których na końcu dolicza się VAT.

Opłaty dystrybucyjne

Opłaty zmienne zależą od zużycia gazu i obejmują cenę samego paliwa gazowego za kWh oraz opłatę dystrybucyjną zmienną. Naliczenie podatku akcyzowego zależy od deklaracji odbiorcy co do sposobu wykorzystania paliwa gazowego. Opłaty stałe nie zależą od zużycia - nalicza się je za sam okres rozliczeniowy, niezależnie od tego, ile gazu firma faktycznie pobrała, i składają się z opłaty abonamentowej oraz opłaty dystrybucyjnej stałej.

Dla grup taryfowych z mocą umowną do 110 kWh/h opłata stała jest ryczałtem miesięcznym, wyrażonym w stawce zł/miesiąc, a jej wysokość zależy od rocznej ilości odbieranego paliwa gazowego (m³/rok).

Dla grup taryfowych z mocą umowną powyżej 110 kWh/h opłata stała naliczana jest według mocy umownej przeliczonej przez liczbę godzin w okresie rozliczeniowym oraz stawki wyrażonej w gr/(kWh/h) za godzinę.

Na końcu do wartości netto dolicza się właściwą stawkę VAT.

Na wysokość rachunku wpływa kilka czynników jednocześnie. Grupa taryfowa - dla firm zwykle od W-3.6 do W-8, pisaliśmy o nich szerzej w artykule Jakie są grupy taryfowe na gaz - a dokładniej parametry odbioru paliwa gazowego decydują o konkretnych stawkach opłat dystrybucyjnych i abonamentowych.

Te parametry to moc umowna oraz wolumen poboru paliwa gazowego, liczony miesięcznie i rocznie. Największy Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD) gazu rozlicza opłaty dystrybucyjne według zatwierdzonej przez Urząd Regulacji Energetyki Taryfy Dystrybucyjnej. Wielkość opłat zależy od lokalizacji punktu poboru gazu, czyli od obszaru taryfowego. Taryfa wyróżnia następujące obszary taryfowe:

Opłaty za sprzedaż paliwa gazowego

Tutaj warunki rozliczenia zależą od decyzji klienta biznesowego: stała cena, model spot oparty o rynek hurtowy, model oparty o rynek terminowy (kontrakty miesięczne, kwartalne albo roczne) lub mix kilku rozwiązań.

Krok 1. Przelicz zużycie z m³ na kWh

Licznik gazu pokazuje zużycie w metrach sześciennych, ale rozliczenie odbywa się w kilowatogodzinach. Pierwszy krok to przeliczenie: zużycie w m³ mnożymy przez współczynnik konwersji gazu, czyli ciepło spalania właściwe dla danego obszaru sieci.

Przeliczenie m³ na kWh gwarantuje, że klient płaci za rzeczywistą kaloryczność gazu, a nie za sam metr sześcienny. Współczynnik konwersji dla gazu wysokometanowego grupy E, określony w taryfie dystrybucyjnej, wynosi 10,972 kWh/m³.

Jeżeli jesteś już odbiorcą gazu ziemnego, to na każdej fakturze za każdy okres rozliczeniowy ten współczynnik konwersji będzie inny, gdyż odzwierciedla faktyczną wartość kaloryczną dostarczonego gazu.

Dla uproszczenia obliczeń możesz przyjąć średnią wartość współczynnika - ok. 11,1 kWh/m³.

Pełne wyjaśnienie tego wzoru - wraz z tym, dlaczego nie warto liczyć na sztywne „ok. 11 kWh/m³" - znajdziesz w artykule „Jak przeliczyć m³ na kWh? Współczynnik konwersji gazu" (odnośnik dodamy po jego publikacji).

Weźmy przykład Zakładu Piekarniczego zlokalizowanego na Podkarpaciu:

Taryfa W-5.1 obejmuje odbiorców z mocą umowną powyżej 110 kWh/h i nie wyższą niż 710 kWh/h.

Krok 2. Wylicz koszty zmienne dystrybucji

Dla naszego Zakładu Piekarniczego:

Warto zwrócić uwagę, że stawki opłaty zmiennej są zróżnicowane i zależą od obszaru dystrybucyjnego - oto przykład:

Co to oznacza dla naszej piekarni?

Przy założonym wcześniej zużyciu 650 MWh/rok sama różnica pomiędzy najniższą i najwyższą stawką zmienną W-5.1 wynosi: 4,004 - 2,753 = 1,251 gr/kWh = 12,51 zł/MWh, czyli dla 650 MWh: 650 × 12,51 ≈ 8 132 zł netto/rok.

To oznacza, że obszar tarnowski ma dla W-5.1 najwyższą spośród sześciu obszarów taryfowych stawkę zmienną, mimo że jego stawka stała należy do najniższych na rynku.

Krok 3. Dodaj opłatę stałą

Dla naszej piekarni przyjmowaliśmy moc umowną 250 kWh/h oraz grupę W-5.1_TA. Dla obszaru taryfowego tarnowskiego stawka stała wynosi 0,801 gr/(kWh/h) za każdą godzinę. Sama moc umowna oznacza maksymalną ilość gazu, jaką klient może odebrać w ciągu godziny.

W grupie W-5.1 opłata stała nie jest naliczana od zużycia gazu, tylko od zamówionej mocy umownej i liczby godzin w okresie rozliczeniowym.

Po przeliczeniu groszy na złote: 250 kWh/h × 0,00801 zł/(kWh/h) za h × liczba godzin.

Dla całego 2026 roku: 250 × 0,00801 × 8 760 h = 17 541,90 zł netto/rok.

To oznacza, że obszar tarnowski ma dla W-5.1 najniższą spośród sześciu obszarów taryfowych stawkę stałą.

Podsumowanie opłat dystrybucyjnych

Razem dla naszego Zakładu Piekarniczego:

Przy wolumenie 650,016 MWh/rok daje to koszt jednostkowy około: 43 568,54 ÷ 650,016 = 67,03 zł/MWh netto.

Dokładne stawki dla właściwej grupy warto zawsze sprawdzić w aktualnej taryfie operatora systemu dystrybucyjnego dla właściwego obszaru taryfowego.

Krok 4. Zsumuj i dolicz koszt paliwa gazowego

Cena gazu ziemnego zależy od rodzaju zawartej umowy - stała cena, formuła spot albo zakupy kontraktów terminowych (miesięcznych, kwartalnych, rocznych lub mieszanych i elastycznych).

Na potrzeby tego wyliczenia sumy kosztów za gaz ziemny musisz sprawdzić ceny widniejące na fakturach rozliczeniowych, warunki umowy sprzedaży gazu oraz warunki i model zakupowy paliwa gazowego na kolejne okresy dostaw.

Dziś klienci coraz częściej wybierają elastyczne modele zakupowe i możliwość budowania indywidualnej strategii zakupowej, zorientowanej na sytuację na rynku oraz na realizację budżetu zakładu, a także na koszty wytworzenia w stosunku do konkurencji.

Tu pojawia się informacja, której próżno szukać w poradnikach pisanych z myślą o gospodarstwach domowych: dla większości firm zarejestrowanych jako czynni podatnicy VAT ten podatek jest neutralny dla wyniku finansowego, bo podlega odliczeniu. Sam VAT nie powinien więc być traktowany jako czysty koszt biznesowy - inaczej niż w przypadku konsumenta indywidualnego, dla którego jest to wydatek ostateczny.

Jak czytać rachunek za gaz? Poradnik dla przedsiębiorcy

Faktura za gaz ma zwykle stały układ. Znajdziesz na niej:

Jedna wskazówka praktyczna warta zapamiętania: przy rozliczeniach prognozowanych, czyli szacunkowych, warto porównać odczyt widniejący na fakturze z rzeczywistym stanem licznika. Rozbieżność między tymi dwiema liczbami to sygnał, że coś wymaga wyjaśnienia u dostawcy - pisaliśmy o tym szerzej w artykule Licznik gazu - jak sprawdzić jego stan?.

Jeśli rachunek wydaje się zawyżony, kolejność sprawdzania jest prosta:

Sama reklamacja nie musi oznaczać sporu - najczęściej wystarczy pokazać dostawcy własne odczyty licznika z kilku ostatnich miesięcy, żeby ustalić, czy rozliczenie prognozowane nie odbiega zbyt mocno od realnego zużycia. Więcej o czynnikach wpływających na wysokość rachunku za gaz i prąd znajdziesz też w artykule Co ma wpływ na wysokość rachunku za gaz ziemny i energię elektryczną?

Sprawdź ofertę gazu dla firm Elenger

Chcesz zweryfikować, jak Twoja obecna umowa wypada na tle oferty Elenger? Dobierz formułę rozliczeniową dopasowaną do profilu zużycia Twojej firmy.

Kto może skorzystać z programu?

Program jest skierowany do przedsiębiorstw posiadających instalacje objęte systemem EU ETS, dysponujących tytułem prawnym do nieruchomości oraz nieznajdujących się w stanie likwidacji lub upadłości.

Jeśli Twoja firma nie jest objęta systemem EU ETS, rozważ inne formy wsparcia - opisujemy je m.in. w artykułach Kredyt ekologiczny - jak pozyskać dofinansowanie dla Twojej firmy? oraz Dofinansowanie na zwiększenie efektywności energetycznej w firmie - dlaczego warto?

Jakie inwestycje kwalifikują się do dofinansowania?

• budowa instalacji OZE,
• przebudowa istniejących źródeł OZE,
• magazyny energii współpracujące z instalacją OZE,
• przyłączenie instalacji do sieci.

Warto pamiętać, że magazyn energii nie może stanowić samodzielnego projektu i musi być integralnie powiązany z instalacją odnawialnego źródła energii.

Jakie warunki musi spełnić projekt?

Jak wygląda finansowanie?

Program nie przewiduje klasycznej bezzwrotnej dotacji. Wsparcie udzielane jest w formie pożyczki, która po spełnieniu określonych warunków może zostać częściowo umorzona.

O innych formach finansowania zwrotnego z elementem dotacji piszemy w artykule Pożyczka z dotacją BGK na efektywność energetyczną.

Dlaczego warto rozpocząć przygotowania już teraz?

Samo złożenie wniosku jest jedynie końcowym etapem procesu. Odpowiednie przygotowanie projektu wymaga znacznie wcześniejszego zebrania danych, wykonania analiz oraz opracowania dokumentacji.

Program jako element strategii dekarbonizacji

Program „Przemysł energochłonny - OZE" to nie tylko możliwość pozyskania finansowania. To również szansa na realizację długofalowej strategii ograniczania emisji CO₂ i poprawy efektywności energetycznej przedsiębiorstwa.

Inwestycje w odnawialne źródła energii mogą stanowić pierwszy etap kompleksowej strategii dekarbonizacji, która pomaga zmniejszyć koszty energii oraz przygotować firmę na przyszłe wymagania regulacyjne. Jeśli rozważasz własną instalację fotowoltaiczną, zobacz, jak fotowoltaika poprawia efektywność energetyczną Twojej firmy, oraz jak wybrać najlepszą ofertę fotowoltaiki dla firm.

Jak Elenger wspiera przedsiębiorstwa?

W Elenger wspieramy przedsiębiorstwa na każdym etapie przygotowania inwestycji energetycznych. Pomagamy między innymi w:

• analizie możliwości inwestycyjnych,
• doborze optymalnych technologii OZE,
• przygotowaniu analiz energetycznych i efektu ekologicznego,
• opracowaniu dokumentacji niezbędnej do ubiegania się o dofinansowanie,
• kompleksowym przygotowaniu wniosku o wsparcie.

Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu projektu przedsiębiorstwo zwiększa szanse na uzyskanie finansowania i sprawniejszą realizację inwestycji.

Zakup gazu ziemnego na rynku hurtowym sprowadza się do wyboru między dwoma sposobami rozliczenia, które odmiennie wpływają na koszty przedsiębiorstwa. Paliwo można nabywać z dnia na dzień, po cenie z bieżących notowań, albo z wyprzedzeniem, ustalając stawkę na miesiące, lata do przodu. Na tym polega różnica między rynkiem SPOT a kontraktami terminowymi. Poniżej opisujemy, czym te produkty się różnią, od czego zależą ich ceny i jak interpretować giełdowe notowania.

Jak handluje się gazem ziemnym na Towarowej Giełdzie Energii?

Hurtowy handel gazem w Polsce skupia się na Towarowej Giełdzie Energii z siedzibą w Warszawie. To tam sprzedawcy zaopatrują się w paliwo, które potem trafia do firm, a ceny z transakcji zawartych na tej giełdzie stanowią punkt odniesienia dla niemal całego rynku w Polsce. Wszystkie oferty komercyjne, niezależnie od nazwy, w jakiejś części opierają się o te same notowania.

Giełda dzieli handel na dwa obszary. Pierwszy to rynek dnia bieżącego i dnia następnego, czyli właśnie SPOT, gdzie gaz kupuje się na bieżącą lub na najbliższą dobę. Drugi to rynek terminowy, na którym przedmiotem transakcji są kontrakty z dostawą rozłożoną na cały miesiąc, kwartał, sezon albo kolejny rok, nawet na rok 2030. Te dwa światy rządzą się inną logiką, z którą dobrze jest się zapoznać. Warto dodać, że analogiczny podział funkcjonuje też na rynku energii elektrycznej - tam przedsiębiorca staje przed tym samym pytaniem: SPOT czy stała cena - jaki produkt jest lepszy dla firmy?

Rynek SPOT i indeks TGEgasDA

W modelu SPOT cena gazu odzwierciedla aktualną sytuację na rynku niemal w czasie rzeczywistym. Stawka zmienia się z dnia na dzień pod wpływem czynników fundamentalnych, takich jak:

• pogoda i temperatura,
• popyt i podaż gazu na rynkach światowych,
• kurs złotówki względem dolara i euro,
• poziom zapasów w magazynach krajowych i europejskich,
• wydarzenia geopolityczne.

Notowania cen gazu na rynkach światowych potrafią windować lub zbijać ceny w ciągu kilku dni, a nawet godzin. Podstawowym wskaźnikiem dla polskiego rynku jest tu indeks TGEgasDA, publikowany dla dostawy na dobę następną.

Zaletą rynku SPOT jest pełne korzystanie ze spadków. Jeśli ceny gazu lecą w dół, Twoja firma płaci mniej, bez czekania na koniec umowy. Wadą jest lustrzane odbicie tej samej zasady, bo każdy wzrost notowań od razu podnosi koszty. Model SPOT premiuje więc przedsiębiorstwa aktywne, które mają elastyczne zapotrzebowanie, śledzą rynek i akceptują zmienność rachunków w zamian za potencjalne oszczędności. Dostęp do rynku w takim wariancie oferuje między innymi gaz z giełdy dla firm w cenie zmiennej, gdzie stawka podąża wprost za notowaniami, a przedsiębiorca świadomie wykorzystuje okienka zakupowe, odbierając swoją premię.

Kontrakty terminowe, czyli cena ustalona z wyprzedzeniem

Kontrakt terminowy działa odwrotnie. Firma ustala cenę paliwa z góry na wybrany okres, na przykład na miesiąc, kwartał lub cały rok, i przez ten czas płaci tę samą stawkę niezależnie od tego, co dzieje się na giełdzie. Kontrakty oznacza się czytelnymi kodami, gdzie litera wskazuje typ produktu, a końcówka - rok dostawy.

Największą wartością kontraktu terminowego jest przewidywalność. Przedsiębiorstwo zna koszt gazu na fakturę z wyprzedzeniem, łatwiej planuje budżet i zabezpiecza się przed nagłymi wzrostami. Sprzedawca, biorąc ryzyko zmienności na siebie, zwykle dolicza do takiej oferty premię. Jeżeli po podpisaniu umowy notowania spadną, firma i tak płaci ustaloną wcześniej stawkę i nie skorzysta z taniejącego paliwa. Ten model sprawdza się tam, gdzie stabilność kosztów jest ważniejsza niż zmienność stawek za paliwo gazowe.

Co tak naprawdę ma wpływ na cenę gazu?

Żeby świadomie wybrać moment zakupu, trzeba rozumieć, skąd biorą się ruchy notowań. Gaz ziemny jest paliwem silnie sezonowym, dlatego największe znaczenie ma pogoda. Mroźna zima podnosi zapotrzebowanie na ogrzewanie, a więc ceny idą w górę, a łagodne miesiące zwykle przynoszą spadki. Z tego powodu dostawy gazu na sezon grzewczy są droższe niż te na lato, co widać w notowaniach kontraktów na poszczególne kwartały.

Kolejnymi czynnikami są podaż bieżąca na rynkach światowych względem popytu oraz poziom zapełnienia magazynów - im pełniejsze magazyny przed zimą, tym spokojniejszy rynek i mniejsze ryzyko gwałtownych wzrostów. Do tego dochodzą:

• dostępność surowca - w naszym przypadku ze złóż Morza Północnego oraz LNG (gaz skroplony),
• ceny gazu w obrocie światowym,
• koszty transportu,
• kurs dolara i euro, w którym rozliczana jest część transakcji.

Jeśli wszystkie te elementy układają się korzystnie, na rynku pojawiają się okna zakupowe z wyraźnie niższymi cenami. Firma, która zna te zależności, potrafi przewidzieć, kiedy warto zablokować stawkę, a kiedy poczekać. Do czynników geopolitycznych, o których mowa wyżej, w ostatnim czasie należy zaliczyć również napięcia na Bliskim Wschodzie - opisaliśmy dokładnie, jak sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie wpływa na rynek gazu w Polsce.

Jak nie przepłacić, czyli model dopasowany do swojej firmy

Nie istnieje jeden najlepszy produkt, jest tylko produkt dopasowany do profilu zużycia. Zakład pracujący przez całą dobę, z dużym i stałym poborem, inaczej zareaguje na zmienność niż firma, która gazu używa sezonowo. Coraz częściej wybierane jest rozwiązanie pośrednie, łączące zalety obu światów. W modelu hybrydowym przedsiębiorstwo rozlicza się co do zasady według ceny zmiennej, ale zachowuje prawo do czasowego, częściowego zablokowania stawki, gdy notowania są korzystne. Więcej wariantów pośrednich, w tym rozwiązania szyte pod konkretny profil zużycia, znajdziesz w tekście o tym, jakie są elastyczne opcje zakupu gazu ziemnego dla firm.

Podobny dylemat - dopasowania rozliczenia do specyfiki działalności, a nie tylko do bieżących notowań - dotyczy branż o nietypowym profilu zużycia energii, na przykład sektora HoReCa. Pokazujemy to na przykładzie tekstu stała czy zmienna cena energii dla hoteli i restauracji.

Jak czytać giełdowe notowania?

Podstawą jest wykres wybranego indeksu, na którym widać, czy rynek znajduje się w trendzie wzrostowym, czy spadkowym. Pojedynczy dzień nie powie nam zbyt wiele, ale już kilka ostatnich tygodni, miesięcy czy lat pokazuje, w którą stronę zmierza cena. Notowania SPOT i kontrakty terminowe analizuje się równolegle, ponieważ relacja między nimi sama w sobie niesie informację.

Jeśli kontrakt roczny stoi wyraźnie wyżej niż bieżąca cena na rynku dnia następnego, to rynek wycenia spodziewane wzrosty i każe płacić za bezpieczeństwo z góry. Relacja odwrotna oznacza, że decyzja o zabezpieczeniu ceny na dłuższy okres powinna wynikać z analizy rynku dopasowanej do profilu gazowego klienta oraz z przygotowanych wcześniej scenariuszy rynkowych, które dają podstawę do podjęcia decyzji. Istotny jest też wolumen, czyli ilość gazu w zawartych transakcjach, liczba transakcji, ich struktura oraz różnice cenowe na kolejne okresy dostaw - to one mówią o trendach cenowych. Interpretacja tych wskaźników wymaga doświadczenia, dlatego część firm opiera decyzje na analizie doradcy, który przekłada surowe dane na ocenę bieżącej sytuacji.

Sprawdź usługi oferowane przez Elenger

Elenger udostępnia oba opisane podejścia do zakupu gazu na rynku. Wariant gazu w cenie zmiennej kierowany jest do firm nastawionych na aktywne korzystanie z rynku i pełny udział w spadkach notowań. Model elastyczny z możliwością blokady ceny łączy rozliczenie rynkowe z opcją czasowego ustalenia stałej stawki w wybranym momencie. Podobne modele rozliczeń, dopasowane do potrzeb firmy, oferujemy również w energii elektrycznej - sprawdź, jakie są możliwości rozliczeń energii elektrycznej dla firm w Polsce.

Dobór wariantu poprzedza analiza profilu zużycia wykonywana przez doradcę. Zgłoszenie składa się przez formularz na stronie Elenger wraz z ostatnią fakturą za gaz, co pozwala przygotować ofertę dostosowaną do rzeczywistych potrzeb przedsiębiorstwa.